Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

द्रौपदी-भीमसेनसंवादः

Draupadī–Bhīmasena Dialogue on Suffering, Kāla, and Daiva

यदा महानसे सिद्धे विराटमुपतिष्ठसि । ब्रुवाणो बल्‍लव: सूदस्तदा सीदति मे मन:,जब पाकशालामें भोजन बना लेनेपर तुम विराटकी सेवामें उपस्थित होते हो और कहते हो--“महाराज! बलल्‍लव रसोइया आपको भोजनके लिये बुलाने आया है', तब यह सब सुनकर मेरा मन दुःखित हो जाता है

yadā mahānase siddhe virāṭam upatiṣṭhasi | bruvāṇo ballavaḥ sūdās tadā sīdati me manaḥ ||

Sinabi ni Vaiśampāyana: Kapag natapos na ang pagluluto sa kusinang panghari at ikaw ay pumaroon upang maglingkod kay Haring Virāṭa, na nagsasabi, “O Hari, si Ballava na kusinero ay dumating upang anyayahan kayo sa pagkain,” sa pagkarinig ko niyon ay lumulubog sa lungkot ang aking puso. Ipinakikita ng tagpong ito ang bigat ng pagtatago at paglilingkod: ang mga mararangal, dahil sa kapalaran, ay napipilitang gumanap ng hamak na tungkulin, at ang saksi ay nadarama ang bigat ng gayong pagbaligtad.

यदाwhen
यदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयदा
Formtemporal adverb
महानसेin the kitchen
महानसे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमहानस
Formneuter, locative, singular
सिद्धेwhen (it is) ready/prepared
सिद्धे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसिद्ध
Formneuter, locative, singular
विराटम्Virata (the king)
विराटम्:
Karma
TypeNoun
Rootविराट
Formmasculine, accusative, singular
उपतिष्ठसिyou attend upon / you approach and stand by
उपतिष्ठसि:
Karta
TypeVerb
Rootउप-स्था
Formpresent, parasmaipada, 2nd person, singular
ब्रुवाणःspeaking, saying
ब्रुवाणः:
Karta
TypeVerb
Rootब्रू
Formpresent active participle, masculine, nominative, singular
बल्लवःBallava (name/guise)
बल्लवः:
Karta
TypeNoun
Rootबल्लव
Formmasculine, nominative, singular
सूदःcook
सूदः:
Karta
TypeNoun
Rootसूद
Formmasculine, nominative, singular
तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
Formtemporal adverb
सीदतिsinks, becomes dejected
सीदति:
Karta
TypeVerb
Rootसद्
Formpresent, parasmaipada, 3rd person, singular
मेmy / of me
मे:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formgenitive, singular
मनःmind
मनः:
Karta
TypeNoun
Rootमनस्
Formneuter, nominative, singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
V
Virāṭa
B
Ballava
M
mahānasa (royal kitchen)