Shloka 18
Adhyāya 14: Sudēṣṇā Sends Sairandhrī to Kīcaka’s House (सुदेष्णा–सैरन्ध्री–कीचक संवादः)
“क्या तुम कामदेवके अंगोंसे क्रीड़ा करनेवाली अतिशय रूपवती रति हो? सुभ्रु! तुम चन्द्रमाकी परम उत्तम प्रभाके समान अत्यन्त उद्भासित हो रही हो ।।
api cekṣaṇapakṣmāṇāṁ smitaṁ jyotsnopamaṁ śubham | divyāṁśuraśmibhir vṛttaṁ divyakāntimanoramam ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: “Ikaw ba si Rati, ang napakagandang nilalang na kalaro ng mga sangkap ni Kāmadeva, ang diyos ng pag-ibig? O may magandang kilay, ikaw ay kumikislap na tulad ng pinakadakilang liwanag ng buwan. Ang iyong mga talukap na bahagyang nakababa at ang iyong mapalad na ngiti ay gaya ng liwanag ng buwan na nagpapasaya sa isip. Ang iyong mukhang tila buwan, na napalilibutan ng mga banal na sinag, ay kaakit-akit sa isang makalangit na ningning. Sa pagkakita nito, sinong lalaki sa buong daigdig ang hindi mapapasailalim sa kapangyarihan ng pagnanasa?”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how sensory beauty can overpower self-control, implicitly warning that desire (kāma) can seize the mind when one is captivated by outward charm; ethical steadiness requires vigilance over the senses.
Vaiśampāyana narrates a scene of admiration in which a woman’s beauty is described through lunar imagery—moonlight-like smile and radiant face—suggesting that any man who beholds her would be stirred by desire.