Shloka 13
Agastya’s Encounter with Ilvala and Vātāpi; Dāna, Progeny, and the Renown of Agastya-Āśrama
ततो बहुतिथे काले लोपामुद्रां विशाम्पते । तपसा द्योतितां स््नातां ददर्श भगवानृषि:,राजन! जब इसी प्रकार बहुत समय व्यतीत हो गया, तब एक दिन भगवान् अगस्त्यमुनिने ऋतुस्नानसे निवृत्त हुई पत्नी लोपामुद्राको देखा। वह तपस्याके तेजसे प्रकाशित हो रही थी। महर्षिने अपनी पत्नीकी सेवा, पवित्रता, इन्द्रियसंयम, शोभा तथा रूप-सौन्दर्यसे प्रसन्न होकर उसे मैथुनके लिये पास बुलाया
tato bahutithe kāle lopāmudrāṃ viśāmpate | tapasā dyotitāṃ snātāṃ dadarśa bhagavān ṛṣiḥ ||
O panginoon ng mga tao, nang lumipas ang mahabang panahon sa gayong kalagayan, isang araw ay nakita ng kagalang-galang na rishi na si Agastya si Lopāmudrā na kagagaling sa paliligo ayon sa ritwal. Siya’y nagniningning sa liwanag na bunga ng pag-aayuno at pagtalima. Namangha sa kaniyang kalinisan, pagpipigil ng pandama, at masinop na paglilingkod—at nalugod sa kaniyang ganda at anyo—tinawag siya ng pantas upang lumapit, taglay ang hangaring magsama bilang mag-asawa.
लोगश उवाच
Educational Q&A
The verse highlights balance in dharma: austerity and self-control are honored, yet household life and conjugal duty also have a rightful place when approached with purity, mutual respect, and proper timing (kāla).
After a long period, the sage Agastya sees his wife Lopāmudrā returning from her bath, glowing with ascetic radiance, and—pleased by her disciplined conduct—calls her near, indicating readiness to enter the conjugal phase of their life.