Udīcī-diśi Tīrtha-kīrtana
Northern Sacred Places Enumeration
इस प्रकार श्रीमहाभारत वनपववके अन्तर्गत तीर्थयात्रापर्वमें धौम्यतीर्थयात्राविषयक सत्तासीवाँ अध्याय पूरा हुआ
iti prakāraṁ śrīmahābhārate vanaparvaṇi antargate tīrthayātrāparvaṇi dhaumyatīrthayātrāviṣayakaḥ saptāśītitamo 'dhyāyaḥ samāptaḥ
Sa ganitong paraan, sa kagalang-galang na Mahābhārata, sa loob ng Vana Parva, sa bahaging Tīrtha-yātrā Parva, nagwakas ang ikawalongpu’t pitong kabanata—tungkol sa paglalakbay-pananampalataya ni Dhaumya sa mga banal na tawiran (tīrtha). Ipinahihiwatig ng pormulang pangwakas ang balangkas na etikal ng salaysay: ang banal na paglalakbay at pag-alaala sa mga sagradong pook ay itinatanghal na mga disiplina na nagpapadalisay ng asal at nagpapalakas ng dharma sa gitna ng hirap ng pagkatapon.
वैशम्पायन उवाच
This colophon-like verse signals completion of a chapter centered on pilgrimage, implying that engagement with tīrthas (sacred places) supports dharma through purification, remembrance, and disciplined conduct—especially meaningful during the trials of forest exile.
Vaiśaṃpāyana marks the end of the eighty-seventh chapter within the Tīrtha-yātrā Parva of the Vana Parva, specifying that the chapter’s subject concerns Dhaumya’s pilgrimage.