Shloka 16
Tīrtha-yātrā: Phalaśruti and Sacred Geography from Lohitya to Prayāga
Pulastya’s Instruction
तत्रोष्य रजनीमेकां गोसहस्रफलं लभेत् । ततः पञ्चनदं गत्वा नियतो नियताशन:,महाराज! वहाँसे पृथिवीतीर्थमें जाकर स्नान करनेसे सहस्र गोदानका फल प्राप्त होता है। राजन! वहाँसे तीर्थसेवी मनुष्य शालूकिनीमें जाकर दशाश्वमेधतीर्थमें स्नान करनेसे उसी फलका भागी होता है। सर्पदेवीमें जाकर उत्तम नागतीर्थका सेवन करनेसे मनुष्य अग्निष्टोमका फल पाता और नागलोकमें जाता है। धर्मज्ञ! वहाँसे तरन्तुक नामक द्वारपालके पास जाय। वहाँ एक रात निवास करनेसे सहसख्र गोदानका फल होता है। वहाँसे नियमपूर्वक नियमित भोजन करते हुए पंचनदतीर्थमें जाय और वहाँ कोटितीर्थमें स्नान करे। इससे अश्वमेधयज्ञका फल प्राप्त होता है। अश्विनीतीर्थमें जाकर स्नान करनेसे मनुष्य रूपवान् होता है
tatroṣya rajanīm ekāṁ go-sahasra-phalaṁ labhet | tataḥ pañcanadaṁ gatvā niyato niyatāśanaḥ ||
Sa pananatili roon nang isang gabi, nakakamit ang kabutihang katumbas ng pag-aalay ng isang libong baka. Pagkaraan, taglay ang disiplina at pagkain na may takdang sukat, magtungo sa Pañcanada at ipagpatuloy ang mga gawi ng paglalakbay-dambana; sapagkat ang gayong pagpipigil ang itinatanghal na wastong balangkas ng asal upang magbunga ang banal na paglalakbay ng ipinangakong gantimpala.
घुलस्त्य उवाच
Educational Q&A
The verse links pilgrimage merit to ethical discipline: sacred results are not presented as automatic, but as properly attained through restraint (niyata) and regulated living (niyatāśana) while undertaking tīrtha-observances.
A speaker describes a sequence of tīrtha-practices: staying one night at a holy place yields the merit of a thousand cow-gifts, and then the pilgrim proceeds onward to Pañcanada while maintaining vows and dietary regulation.