Shloka 4
दमयन्ती–बाहुकसंवादः
Damayantī’s Dialogue with Bāhuka; Recognition and Disclosure
Devanagari script
ब्रूयाश्वैनं कथान्ते त्वं पर्णादवचनं यथा । प्रतिवाक्यं च सुश्रोणि बुद्धयेथास्त्वमनिन्दिते,सुश्रोणि! तुम बातचीतके सिलसिलेमें इसके सामने पर्णाद ब्राह्मणवाली बात कहना और अनिन्दिते! यह जो उत्तर दे, उसे अच्छी तरह समझना
Translation
O Suśroṇī—sa wakas ng pag-uusap, sabihin mo sa kanya ang ayon sa sinabi ng Brahmanang si Parṇāda. At ikaw na walang kapintasan—unawain mong mabuti ang anumang isagot niya.
Word by Word
ब्रूयाःyou should say / tell
ब्रूयाः:
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
FormVidhi-linga, optative (injunctive sense), 2, singular, Parasmaipada
अश्वO Ashva (name)
अश्व:
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
Formmasculine, vocative, singular
एनम्him
एनम्:
Karma
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formmasculine, accusative, singular
कथा-अन्तेat the end of the conversation/story
कथा-अन्ते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकथान्त (प्रातिपदिक)
Formmasculine, locative, singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formnominative, singular
पर्णाद-वचनम्the statement/words of Parṇāda
पर्णाद-वचनम्:
Karma
TypeNoun
Rootपर्णादवचन (प्रातिपदिक)
Formneuter, accusative, singular
यथाas / in the manner that
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
प्रतिवाक्यम्the reply / counter-speech
प्रतिवाक्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रतिवाक्य (प्रातिपदिक)
Formneuter, accusative, singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
सुश्रोणिO fair-hipped one (address)
सुश्रोणि:
TypeNoun
Rootसुश्रोणि (प्रातिपदिक)
Formfeminine, vocative, singular
बुद्धयेथाःyou should understand / comprehend
बुद्धयेथाः:
TypeVerb
Rootबुध् (धातु)
FormVidhi-linga, optative (injunctive sense), 2, singular, Atmanepada
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formnominative, singular
अनिन्दितेO blameless one
अनिन्दिते:
TypeAdjective
Rootअनिन्दित (प्रातिपदिक)
Formfeminine, vocative, singular
सुश्रोणिO fair-hipped one
सुश्रोणि:
TypeNoun
Rootसुश्रोणि (प्रातिपदिक)
Formfeminine, vocative, singular
Speaker
बृहदश्चव उवाच
Meter (Chandas)
Sandhi Notes