Shloka 25

दमयन्ती–बाहुकसंवादः

Damayantī’s Dialogue with Bāhuka; Recognition and Disclosure

Devanagari script

बाहुक उवाच वैषम्यमपि सम्प्राप्ता गोपायन्ति कुलस्त्रिय: । आत्मानमात्मना सत्यो जित: स्वर्गों न संशय:,बाहुक बोला--उत्तम कुलकी स्त्रियाँ बड़े भारी संकटमें पड़कर भी स्वयं अपनी रक्षा करती हैं। ऐसा करके वे स्वर्ग और सत्य दोनोंपर विजय पा लेती हैं, इसमें संशय नहीं है

Translation

Wika ni Bāhuka: “Ang mga babaeng mula sa marangal na angkan, kahit mapadpad sa mabigat na panganib, ay marunong mag-ingat at magtanggol sa sarili. Sa paggawa nito, napagwawagian nila kapwa ang katotohanan at ang langit—walang alinlangan.”

Word by Word

बाहुकःBāhuka

उवाचsaid

वैषम्यम्adversity, hardship

अपिeven, also

सम्प्राप्ताःhaving reached/encountered

गोपायन्तिprotect

कुलस्त्रियःwomen of good family

आत्मानम्oneself

आत्मनाby oneself

सत्यःthe truthful one / truth (as personified)

जितःconquered, won

स्वर्गःheaven

नnot

संशयःdoubt

Speaker

बाहुक उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes