Shloka 9
नलस्य दमयन्त्युत्सर्गः
Nala’s Abandonment of Damayantī in the Lodging Hall
हिरण्यस्य सुवर्णस्य यानयुग्यस्य वाससाम् | आविष्ट: कलिना दझ्यूते जीयते सम नलस्तदा,तब कलियुगसे आविष्ट होकर राजा नल हिरण्य, सुवर्ण, रथ आदि वाहन और बहुमूल्य वस्त्र दाँवपर लगाते तथा हार जाते थे। सुहृदोंमें कोई भी ऐसा नहीं था, जो द्यूतक्रीडाके मदसे उन्मत्त शत्रुदमन नलको उस समय जूआ खेलनेसे रोक सके
hiraṇyasya suvarṇasya yānayugyasya vāsasām | āviṣṭaḥ kalinā dyūte jīyate sa nalo tadā ||
Wika ni Bṛhadaśva: Sinapian ni Kali, noon ay patuloy na itinataya ni Nala ang ginto, pinong yaman, mga kabayong pangkarwahe, at mamahaling kasuotan sa sugal—at siya’y laging natatalo. Walang kaibigang nagmamalasakit ang nakapigil kay Nala, ang manlulupig ng mga kaaway, sapagkat nalasing siya sa pagnanasa sa dice at lubos na nalubog sa laro. Ipinakikita ng pangyayaring ito kung paanong ang mapanirang impluwensiya at pagkalulong ay nakapapawi ng paghatol, nakapagsasayang ng nararapat na yaman, at nakapagpapatahimik sa payo ng mga tunay na nagmamahal.
ब॒हृदश्चव उवाच
Educational Q&A
The verse warns that when one is overpowered by a corrupting influence (Kali) and the intoxication of gambling, discernment collapses: wealth meant for righteous purposes is squandered, and even good counsel from friends fails to restrain the person. Ethically, it highlights the need for self-control and timely avoidance of addictive vices.
Bṛhadaśva describes Nala’s decline: under Kali’s possession he repeatedly stakes valuables—gold, chariot-teams, and fine clothing—in dice-play and keeps losing, while no friend is able to stop him because he is carried away by the frenzy of gambling.