Shloka 4
नलदमयन्त्युपाख्यानम्—नलप्रशंसा हंसदूतवृत्तान्तः
Nala–Damayantī Upākhyāna: Praise of Nala and the Swan-Messenger Episode
वैशम्पायन उवाच वानेयांश्व म्गांश्चैव शुद्धैर्बाणैर्निपातितान् | ब्राह्मणानां निवेद्याग्रमभुञ्जन् पुरुषर्षभा:,वैशम्पायनजीने कहा--राजन्! पुरुषश्रेष्ठ पाण्डव जंगली फल-मूल और खेतीसे पैदा हुए अन्नादि भी पहले ब्राह्मणोंको निवेदन करके फिर स्वयं खाते थे एवं सब लोगोंकी रक्षाके लिये केवल बाणोंके द्वारा ही हिंसक पशुओंको मारा करते थे
vaiśampāyana uvāca | vāneyāṁś ca mṛgāṁś caiva śuddhair bāṇair nipātitān | brāhmaṇānāṁ nivedyāgram abhuñjan puruṣarṣabhāḥ |
Sinabi ni Vaiśampāyana: “O Hari, ang mga lalaking tulad ng matitibay na toro (ang mga Pāṇḍava) ay kumakain lamang matapos munang ialay ang pinakamainam na bahagi sa mga Brāhmaṇa—maging bunga ng gubat o butil na mula sa pagsasaka. At upang pangalagaan ang lahat, ibinabagsak nila ang mababangis na hayop sa pamamagitan lamang ng malilinis at tumpak na palaso, na may pagpipigil at diwa ng tungkulin, hindi sa kalupitan.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even in hardship, one should uphold dharma: honor the learned and needy by offering the first share, and use force only when necessary for protection, not for pleasure or excess.
During the Pāṇḍavas’ forest period, Vaiśampāyana describes their disciplined conduct: they live on forest produce and cultivated grain, first offering the best portion to Brāhmaṇas, and they kill dangerous animals with arrows only to safeguard others.