Shloka 5
Arjuna’s Himalayan Departure and the Commencement of Severe Tapas
Janamejaya’s Inquiry; Sages Approach Śiva
किरातवेषसंच्छन्न: स्त्रीभिश्वापि सहस्रश: । अशोभत तदा राजन् स देशोडतीव भारत,उनके साथ भगवती उमा भी थीं, जिनका व्रत और वेष भी उन्हींके समान था। अनेक प्रकारके वेष धारण किये भूतगण भी प्रसन्नतापूर्वक उनके पीछे हो लिये थे। इस प्रकार किरातवेषमें छिपे हुए श्रीमान् शिव सहसों स्त्रियोंसे घिरकर बड़ी शोभा पा रहे थे। भरतवंशी राजन! उस समय वह प्रदेश उन सबके चलने-फिरनेसे अत्यन्त सुशोभित हो रहा था
kirātaveṣasaṃchannaḥ strībhiś cāpi sahasraśaḥ | aśobhata tadā rājan sa deśo ’tīvabhārata ||
Wika ni Vaiśampāyana: “O hari, noon ang maringal na Panginoon (Śiva), na nakatago sa anyong Kirāta, ay nagningning—napalilibutan ng libu-libong babae. At, O inapo ni Bharata, ang buong pook na yaon ay naging lubhang marikit dahil sa paggalaw at pagdalo ng gayong kasamahan.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a recurring Mahābhārata motif: the divine may appear in humble or unexpected forms. Ethical discernment and reverence should not depend solely on outward appearance; true greatness can be concealed beneath a disguise.
Vaiśampāyana describes a scene where Śiva, hidden in the attire of a Kirāta (hunter), moves through the area surrounded by a vast retinue of women, making the entire region appear splendid and animated.