अर्जुनस्य इन्द्रकीलगमनम् तथा शक्रसाक्षात्कारः
Arjuna’s journey to Indrakīla and encounter with Indra
नानापुष्पफलोपेतं नानापक्षिनिषेवितम् । नानामृगगणाकीर्ण सिद्धचारणसेवितम्,जो नाना प्रकारके फल-फूलोंसे भरा था, भाँति-भाँतिके पक्षी जहाँ कलरव कर रहे थे, अनेक जातियोंके मृग उस वनमें सब ओर विचरते रहते थे तथा कितने ही सिद्ध और चारण निवास कर रहे थे
nānāpuṣpaphalopetaṃ nānāpakṣiniṣevitam | nānāmṛgagaṇākīrṇaṃ siddhacāraṇasevitam ||
Sinabi ni Vaiśaṃpāyana: Ang gubat ay napapalamutian ng sari-saring bulaklak at mga bunga. Dinadalaw ito ng iba’t ibang ibon na ang huni’y pumupuno sa paligid; siksik din ito sa mga kawan ng iba’t ibang uri ng usa at iba pang mailap na hayop na gumagala sa lahat ng dako; at tinitirhan at dinadalaw din ng maraming Siddha at Cāraṇa. Ang tanawing ito’y nagpapahiwatig ng isang banal at nagbibigay-buhay na ilang—isang maayos na pagkakaisa ng kalikasan at presensiya ng mga asceta—na naglalatag ng himig ng pagpipigil at pagninilay sa paglalakbay.
वैशम्पायन उवाच
The verse highlights a dharmic ideal of harmony: nature’s abundance (flowers and fruits) coexists with non-violent life (birds and animals) and spiritual attainment (Siddhas and Cāraṇas). Such a setting implicitly supports values of restraint, reverence for living beings, and contemplative living.
Vaiśaṃpāyana describes the forest landscape encountered in the Vana Parva narrative—an abundant, lively, and sanctified woodland populated by animals and visited by exalted beings—establishing the atmosphere for events connected with the protagonists’ life in exile.