Shloka 62
Dharma-śaṅkā-nivāraṇa: Yudhiṣṭhira’s Response on Karma-Phala and Trust in Dharma
Devanagari script
स मां राजन् कर्मवतीमागतामाह सान्त्वयन् । शुश्रूषमाणामासीनां पितुरड्के युधिछ्िर,महाराज युधिष्ठिर! मैं उस समय किसी कार्यसे पिताके पास आयी थी और यह सब सुननेकी इच्छासे उनकी गोदमें बैठ गयी थी। तभी उन ब्राह्मण देवताने मुझे सान्त्वना देते हुए इस नीतिका उपदेश किया था
Translation
O Mahārāja Yudhiṣṭhira! Noong panahong iyon, lumapit ako sa aking ama dahil sa isang gawain; at sa pagnanais na marinig ang lahat, umupo ako sa kanyang kandungan. Noon din, ang Brahmanang tila isang diyos ay umaliw sa akin at itinuro ang aral na ito ng nīti.
Word by Word
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormCommon, Accusative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
कर्मवतीम्engaged in a task / having work
कर्मवतीम्:
Karma
TypeAdjective
Rootकर्मवत्
FormFeminine, Accusative, Singular
आगताम्having come / arrived
आगताम्:
Karma
TypeVerb
Rootआ-गम्
FormFeminine, Accusative, Singular, क्त (past passive participle)
आहsaid
आह:
TypeVerb
Rootअह्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
सान्त्वयन्comforting / consoling
सान्त्वयन्:
Karta
TypeVerb
Rootसान्त्वय्
FormMasculine, Nominative, Singular, शतृ (present active participle)
शुश्रूषमाणाम्desiring to listen/serve attentively
शुश्रूषमाणाम्:
Karma
TypeVerb
Rootशुश्रूष्
FormFeminine, Accusative, Singular, शानच् (present middle participle)
आसीनाम्seated
आसीनाम्:
Karma
TypeVerb
Rootआस्
FormFeminine, Accusative, Singular, क्त (past participle; 'seated')
पितुःof (my) father
पितुः:
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Genitive, Singular
अङ्केin the lap
अङ्के:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअङ्क
FormMasculine, Locative, Singular
युधिष्ठिरO Yudhiṣṭhira
युधिष्ठिर:
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
युधिछिर उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes