Dharma-śaṅkā-nivāraṇa: Yudhiṣṭhira’s Response on Karma-Phala and Trust in Dharma
त्रिद्वारामर्थसिद्धि तु नानुपश्यन्ति ये नरा: । तथैवानर्थसिद्धिं च यथा लोकास्तथैव ते,अत: जो लोग अर्थसिद्धि तथा अनर्थकी प्राप्तिमें देव, हठ और स्वभाव--इन तीनोंको कारण नहीं समझते, वे वैसे ही हैं, जैसे कि साधारण अज्ञ लोग होते हैं
tridvārām arthasiddhiṁ tu nānupaśyanti ye narāḥ | tathaivānarthasiddhiṁ ca yathā lokās tathaiva te ||
Wika ni Yudhiṣṭhira: Ang mga taong hindi nakakakita sa “tatlong pintuan” na dinaraanan upang makamit ang tagumpay sa mga layuning pangmundo—at gayundin sa “tatlong pintuan” na dinaraanan upang dumating ang kapahamakan—ay walang pinagkaiba sa walang-malay na karamihan. Nabubuhay sila na parang karaniwang mangmang, hindi nakikilala ang tunay na sanhi ng pakinabang at pagkalugi.
युधिछिर उवाच
One should understand the real causes behind success and failure. Those who ignore the threefold causal framework (commonly explained as destiny/divine factor, personal effort, and inherent nature) remain like the uninstructed crowd, unable to act wisely or judge events ethically.
Yudhiṣṭhira is reflecting on how people interpret gain and loss. He criticizes the tendency to remain ignorant of the underlying causes of prosperity and adversity, framing this as a moral-intellectual failing relevant to dharma and right conduct.