Shloka 41
Draupadī’s Lament and Theodicy: Dharma, Dice, and Īśvara’s Governance (Āraṇyaka-parva 31)
ईश्वरं चापि भूतानां धातारं मा च वै क्षिप । शिक्षस्वैनं नमस्वैनं मा ते5भूद् बुद्धिरीदूृशी,और समस्त प्राणियोंका भरण-पोषण करनेवाले ईश्वरपर आक्षेप बिलकुल न करो। तुम शास्त्र और गुरुजनोंके उपदेशानुसार ईश्वरको समझनेकी चेष्टा करो और उन्हींको नमस्कार करो। आज जैसी तुम्हारी बुद्धि है, वैसी नहीं रहनी चाहिये
īśvaraṃ cāpi bhūtānāṃ dhātāraṃ mā ca vai kṣipa | śikṣasvainaṃ namasvainaṃ mā te 'bhūd buddhir īdṛśī ||
Sinabi ni Yudhiṣṭhira: “Huwag mong sisihin ang Panginoon—ang Tagapagtaguyod at Tagapag-ayos ng lahat ng nilalang. Sikapin mong maunawaan Siya ayon sa turo ng mga kasulatan at sa patnubay ng matatanda at mga guro, at yumukod ka sa Kanya. Huwag mong hayaang manatili ang iyong pag-unawa na gaya ng ngayon.”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
One should not accuse or revile the divine order that sustains all beings; instead, cultivate understanding through śāstra and the counsel of teachers/elders, and respond with humility and reverence.
Yudhiṣṭhira admonishes the listener (implicitly someone speaking in frustration) to stop blaming God for suffering or misfortune and to reform one’s outlook by learning rightly and offering respectful submission.