Shloka 14
गौतम बोले--मैंने छहों अंगोंसहित सम्पूर्ण वेदोंका अध्ययन किया है। महान् तपका संचय किया है। कुमारावस्थासे ही ब्रह्मचर्यका पालन करते हुए गुरुजनों तथा अग्निदेवको संतुष्ट किया है। एकाग्रचित्त होकर सभी व्रत पूर्ण किये हैं। पूर्वकालमें हवा पीकर विधिपूर्वक उपवासव्रतका साधन किया है। इस तपस्याके प्रभावसे मैं दूसरोंकी सारी चेष्टाओंको जान लेता हूँ। आपलोग मेरी यह बात सच मानें कि सत्यवान् जीवित है ।। ११ “7१३ || शिष्य उवाच उपाध्यायस्य मे वक््त्राद् यथा वाक्यं विनि:सृतम् । नैव जातु भवेन्मिथ्या तथा जीवति सत्यवान्,गौतमके शिष्यने कहा--मेरे गुरुजीके मुखसे जो बात निकली है वह कभी मिथ्या नहीं हो सकती। सत्यवान् अवश्य जीवित है
śiṣya uvāca | upādhyāyasya me vaktrād yathā vākyaṁ viniḥsṛtam | naiva jātu bhaven mithyā tathā jīvati satyavān ||
Sinabi ni Gautama: “Napag-aralan ko ang buong Veda kasama ang anim na sangay nito. Nakapagtipon ako ng dakilang tapas. Mula pa sa kabataan ay tinupad ko ang brahmacarya, at napasaya ko ang mga guro at si Agni, ang banal na Apoy. Taglay ang isip na nakatuon, tinapos ko ang lahat ng panata. Noong unang panahon, isinagawa ko rin ayon sa tuntunin ang pag-aayunong ‘hangin ang iniinom’. Sa bisa ng tapas na ito, nalalaman ko ang lahat ng pagkilos at balak ng iba. Kaya tanggapin ninyo bilang katotohanan ang aking salita: si Satyavān ay buhay.” Wika ng alagad: “Ang salitang lumabas sa bibig ng aking guro ay hindi kailanman magiging kasinungalingan. Kaya si Satyavān ay tunay na buhay.”
शिष्य उवाच
Educational Q&A
Speech that arises from a dharmic, disciplined teacher is treated as morally reliable; truthfulness (satya) is upheld as a power that sustains trust and right action.
In the Sāvitrī–Satyavān episode context, the disciple asserts that his teacher’s pronouncement cannot be false and therefore declares with certainty that Satyavān lives.