Shloka 31
अध्याय ३० — क्रोधदोषाः क्षमाप्रशंसा च
Defects of Anger and the Praise of Forbearance
Devanagari script
हेतुमात्रमिदं धातु: शरीर क्षेत्रसंज्ञितम् | येन कारयते कर्म शुभाशुभफलं विभु:,यह क्षेत्रसंज्षक शरीर ईश्वरका साधनमात्र है, जिसके द्वारा वे सर्वव्यापी परमेश्वर प्राणियोंसे स्वेच्छा-प्रारब्धरूप शुभाशुभ फल भुगतानेवाले कर्मोंका अनुष्ठान करवाते हैं
Translation
“Ang katawang ito na tinatawag na ‘bukirin’ (kṣetra) ay kasangkapan lamang ng Maylikha; sa pamamagitan nito, ang Panginoong sumasaklaw sa lahat ay nagpapakilos sa mga nilalang na magsagawa ng karma upang danasin ang bungang mabuti at masama, ayon sa Kanyang kalooban at sa hinog na dating gawi.”
Word by Word
हेतुcause; instrumentality
हेतु:
Karta
TypeNoun
Rootहेतु
FormMasculine, Nominative, Singular
मात्रम्mere; only
मात्रम्:
Karta
TypeAdjective
Rootमात्र
FormNeuter, Nominative, Singular
इदम्this
इदम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Nominative, Singular
धातुःconstituent element; (here) material principle
धातुः:
Karta
TypeNoun
Rootधातु
FormMasculine, Nominative, Singular
शरीरम्body
शरीरम्:
Karta
TypeNoun
Rootशरीर
FormNeuter, Nominative, Singular
क्षेत्रfield
क्षेत्र:
Karta
TypeNoun
Rootक्षेत्र
FormNeuter, Nominative, Singular
संज्ञितम्called; designated
संज्ञितम्:
Karta
TypeAdjective
Rootसंज्ञि
FormNeuter, Nominative, Singular, Past passive participle (क्त), संज्ञा/संज्ञि (to be named/known as)
येनby which
येन:
Karana
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Instrumental, Singular
कारयतेcauses (someone) to do; makes perform
कारयते:
TypeVerb
Rootकृ
FormPresent, Indicative, Atmanepada, Third, Singular, लट्, Causative (णिच्): कारयति/कारयते = causes to do
कर्मaction; deed
कर्म:
Karma
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Accusative, Singular
शुभgood; auspicious
शुभ:
TypeAdjective
Rootशुभ
FormNeuter, Accusative, Singular
अशुभbad; inauspicious
अशुभ:
TypeAdjective
Rootअशुभ
FormNeuter, Accusative, Singular
फलम्fruit; result
फलम्:
Karma
TypeNoun
Rootफल
FormNeuter, Accusative, Singular
विभुःthe all-pervading Lord; the mighty one
विभुः:
Karta
TypeNoun
Rootविभु
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
युधिछिर उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes