Shloka 12
कर्णेन्द्रविनिमयः
Karna–Indra Exchange of Kavaca-Kuṇḍala for the Vāsavī-Śakti
यस्य शाखामृगा मित्राण्यूक्षा: कालमुखास्तथा | जात्यन्तरगता राजजन्नेतद् बुद्धानुचिन्तय,राजन! दूसरी योनिके प्राणी वानर, लंगूर तथा रीछ ही उनके मित्र अथवा सहायक थे (किंतु तुम्हारे तो चार शूरवीर भाई सहायक हैं)। इस बातपर बुद्धिद्वारा विचार करो
yasya śākhāmṛgā mitrāṇy ṛkṣāḥ kālamukhās tathā | jātyantaragatā rājan etad buddhānu cintaya ||
Wika ni Mārkaṇḍeya: “O hari, sa kanya, ang mga kaibigan at katuwang ay mga unggoy sa gubat—kasama ang mga oso at yaong mga maitim ang mukha—mga nilalang na kabilang sa ibang uri. Pag-isipan ninyo ito nang malinaw: siya’y may mga kakampi mula sa ibang kapanganakan, samantalang kayo’y may sarili ninyong apat na magigiting na kapatid na sandigan.”
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
To reflect wisely on one’s available support and not succumb to despair: even someone aided only by beings of another species could accomplish great ends, so a king with four heroic brothers should take heart and act with steadiness.
Mārkaṇḍeya is counseling a king, pointing to an exemplar who relied on forest-dwelling allies (monkeys/apes, bears, and other dark-faced helpers). He urges the king to consider this comparison and recognize the strength of his own human allies—his four brave brothers.