Next Verse

Shloka 1

Sāvitrī’s Report and Nārada’s Prognosis (सावित्र्याख्यान—सत्यवान्-गुणवर्णनं तथा अल्पायुषः पूर्वसूचना)

हम आय न () है सप्तसप्तत्याथिकाद्वेशततमो< ध्याय: श्रीरामके राज्याभिषेककी तैयारी, रामवनगमन, भरतकी चित्रकूटयात्रा, रामके द्वारा खर-दूषण आदि राक्षसोंका नाश तथा रावणका मारीचके पास जाना युधिषछ्िर उवाच उक्त भगवता जन्म रामादीनां पृथक्‌ पृथक्‌ । प्रस्थानकारणं ब्रह्मन्‌ श्रोतुमिच्छामि कथ्यताम्‌,युधिष्ठिरने पूछा--ब्रह्मन! आपने श्रीरामचन्द्रजी आदि सभी भाइयोंके जन्मकी कथा तो पृथक्‌-पृथक्‌ सुना दी, अब मैं उनके वनवासका कारण सुनना चाहता हूँ; उसे कहिये। दशरथजीके वीर पुत्र दोनों भाई श्रीराम और लक्ष्मण तथा मिथिलेशकुमारी यशस्विनी सीताको वनमें क्यों जाना पड़ा?

Yudhiṣṭhira uvāca: Uktaṁ bhagavatā janma Rāmādīnāṁ pṛthak pṛthak | Prasthāna-kāraṇaṁ brahman śrotum icchāmi kathyatām ||

Wika ni Yudhiṣṭhira: “O Brahmana, naisalaysay mo na, isa-isa, ang kapanganakan ni Rāma at ng kaniyang mga kapatid. Ngayon ay nais kong marinig ang dahilan ng kanilang pag-alis—ipahayag mo, pakiusap. Sa anong sanhi napilitan ang matatapang na anak ni Daśaratha—si Śrī Rāma at Lakṣmaṇa—kasama si Sītā na marangal, anak ng hari ng Mithilā, na tumungo sa gubat?”

युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
उक्तम्said, spoken
उक्तम्:
TypeVerb
Rootवच्
FormPast passive participle (क्त), Neuter, Nominative/Accusative, Singular
भगवताby the venerable one (sir)
भगवता:
Karana
TypeNoun
Rootभगवत्
FormMasculine, Instrumental, Singular
जन्मbirth
जन्म:
Karma
TypeNoun
Rootजन्मन्
FormNeuter, Accusative, Singular
रामादीनाम्of Rāma and others
रामादीनाम्:
TypeNoun
Rootरामादि
FormMasculine, Genitive, Plural
पृथक्separately
पृथक्:
TypeIndeclinable
Rootपृथक्
पृथक्separately (again, for emphasis)
पृथक्:
TypeIndeclinable
Rootपृथक्
प्रस्थानकारणम्the cause of the departure
प्रस्थानकारणम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रस्थान-कारण
FormNeuter, Accusative, Singular
ब्रह्मन्O brāhmaṇa / O sage
ब्रह्मन्:
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormMasculine, Vocative, Singular
श्रोतुम्to hear
श्रोतुम्:
TypeVerb
Rootश्रु
FormInfinitive (तुमुन्)
इच्छामिI wish/desire
इच्छामि:
TypeVerb
Rootइष्
FormPresent, First, Singular, Parasmaipada
कथ्यताम्let it be told / please tell
कथ्यताम्:
TypeVerb
Rootकथ्
FormImperative, Third, Singular, Ātmanepada, Passive/impersonal sense: 'let it be told'

युधिषछ्िर उवाच

युधिष्ठिर (Yudhiṣṭhira)
राम (Rāma)
लक्ष्मण (Lakṣmaṇa)
सीता (Sītā)
दशरथ (Daśaratha)
मिथिला (Mithilā)