Indrajit’s Binding, Restoration by Viśalyā, and Counsel Restraining Rāvaṇa (Āraṇyaka Parva 273)
वैशम्पायन उवाच इत्येवमुक्त्वा नृपतिं सर्वपापहरो हर: । उमापति: पशुपतिर्यज्ञहा त्रिपुरार्दन:,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! उमापति भगवान् हर समस्त पापोंका अपहरण करनेवाले हैं। वे पशुरूपी जीवोंके पालक, दक्षयज्ञविध्वंसक तथा त्रिपुरविनाशक हैं। उनके तीन नेत्र हैं और उन्हींके द्वारा भगदेवताके नेत्र नष्ट किये गये हैं। भगवती उमा सदा उनके साथ रहती हैं। नृपश्रेष्ठट भगवान् शिव सिन्धुराज जयद्रथसे पूर्वोक्त वचन कहकर भयंकर कानों और नेत्रोंवाले भाँति-भाँतिके अस्त्र उठाये रहनेवाले अपने भयंकर पार्षदोंके साथ, जिनमें बौने, कुबड़े और विकट आकृतिवाले प्राणी भी थे, भगवती पार्वतीसहित वहीं अन्तर्धान हो गये
vaiśampāyana uvāca | ityevam uktvā nṛpatiṁ sarvapāpaharo haraḥ | umāpatiḥ paśupatiḥ yajñahā tripurārdanaḥ |
Sinabi ni Vaiśampāyana: Pagkasabi niya ng gayon sa hari, si Hara—ang nag-aalis ng lahat ng kasalanan—si Umāpati, Paśupati, ang sumira sa handog ni Dakṣa at pumatay sa Tripura, kasama si Pārvatī at ang kanyang kakila-kilabot na mga tagasunod, ay naglaho mula sa lugar na iyon.
वैशम्पायन उवाच
The verse frames Śiva as both purifier and enforcer of cosmic order: devotion to the divine removes sin, while arrogance and ritual divorced from reverence (as in the Dakṣa-yajña allusion) invites correction. Ethical emphasis lies in humility, right intention, and recognizing higher dharma beyond mere external acts.
After addressing the king, the narrator identifies the speaker as Śiva through a chain of epithets (Umāpati, Paśupati, destroyer of the sacrifice, slayer of Tripura). Having delivered his message, Śiva—together with Umā and his attendants—vanishes from the scene.