Shloka 27
Rāma’s Abhiṣeka Plan, Kaikeyī’s Boon, and the Initiation of the Exile
Mārkaṇḍeya’s Account
प्रीता: स्मो5नुगृहीताश्व॒ समेत्य भवता सह । इन्द्रियाभिजयो धैर्य संविभागो दम: शम:,“तुमसे मिलकर हम बहुत प्रसन्न हैं और अपने ऊपर तुम्हारा अनुग्रह मानते हैं। इन्द्रियसंयम, धैर्य, संविभाग (दान), शम, दम, दया, सत्य और धर्म--ये सब गुण तुममें पूर्णरूपसे विद्यमान हैं। तुम्हारे-जैसा पवित्र अन्तःकरणवाला दूसरा कोई नहीं है। तुमने अपने शुभ कर्मोंसे सभी लोकोंको जीत लिया; परमपदको प्राप्त कर लिया
prītāḥ smo ’nugṛhītāś ca sametya bhavatā saha | indriyābhijayo dhairyaṃ saṃvibhāgo damaḥ śamaḥ |
Wika ni Vyāsa: “Sa aming pakikipagtagpo sa iyo, kami’y nagagalak at itinuturing ang aming sarili na pinagpala ng iyong biyaya. Pagwawagi sa mga pandama, matatag na tapang, makatarungang pagbabahagi sa pamamagitan ng pagbibigay, pagpipigil-sa-sarili, at panloob na kapanatagan—ang mga birtud na ito’y matibay na nananahan sa iyo.”
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse upholds a dharmic ideal of character: true excellence is shown through mastery of the senses (indriyābhijaya), fortitude (dhairya), generosity and fair sharing (saṃvibhāga), outward restraint (dama), and inward peace (śama).
Vyāsa addresses a revered person (the addressee is implied by ‘bhavatā’), expressing joy at the meeting and acknowledging the addressee’s grace, then enumerating the virtues seen in that person as a form of ethical praise.