Shloka 1
Rāmopākhyāna—Rāma–Sītā Origins and the Opening of Rāvaṇa’s Genealogy
्ड &+(9) #25:..# #2:5::.१ सप्तपज्चाशर्दाधिकद्विशततमो< ध्याय: दुर्योधनके यज्ञके विषयमें लोगोंका मत, कर्णद्वारा अर्जुनके वधकी प्रतिज्ञा, युधिष्ठटिरकी चिन्ता तथा दुर्योधनकी शासननीति वैशम्पायन उवाच प्रविशन्तं महाराज सूतास्तुष्टवुरच्युतम् । जनाश्षापि महेष्वासं तुष्टवू राजसत्तम,वैशम्पायनजी कहते हैं--महाराज! राजश्रेष्ठ! नगरमें प्रवेश करते समय सूतों तथा अन्य लोगोंने भी अटल निश्चयी और महान धनुर्धर राजा दुर्योधनकी भूरि-भूरि प्रशंसा की
vaiśampāyana uvāca | praviśantaṃ mahārāja sūtās tuṣṭuvur acyutam | janāś cāpi maheṣvāsaṃ tuṣṭuvū rāja-sattama ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: O dakilang hari, o pinakamainam sa mga pinuno—nang siya’y pumasok sa lungsod, ang mga sūta (mga bardong tagapuri) ay nagalak at nagpuri sa di-natitinag; at ang mga tao man ay nagpuri sa dakilang mamamana. Ipinakikita ng tagpong ito na ang papuri ng madla ay maaaring bumalot sa isang makapangyarihang pinuno, kahit ang landas na moral ng kanyang adhikain ay nananatiling kaduda-duda.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical tension between popularity and righteousness: a ruler may receive widespread praise and public celebration, yet such acclaim does not by itself certify dharma. It invites reflection on how reputation can mask or soften scrutiny of one’s intentions and actions.
As the king (contextually Duryodhana) enters the city, court bards and the general populace enthusiastically extol him as steadfast and a great archer. This sets the social atmosphere around him—supportive, admiring, and energized—before the chapter’s later concerns about vows, strategy, and impending violence.