Shloka 256
Yudhiṣṭhira’s Lament on Kāla and Daiva after Draupadī’s Recovery (आरण्यक पर्व, अध्याय २५७)
विसर्जयामास नृपान ब्राद्मणांश्व सहस्रश: | वीर राजा दुर्योधनने सभीको शास्त्रानुसार यथायोग्य निवासगृह बनवाकर उनमें ठहराया था। उसने सब प्रकारसे आश्वासन तथा भाँति-भाँतिके रत्न देकर सहस्रों राजाओं तथा ब्राह्मणोंको विदा किया,इति श्रीमहाभारते वनपर्वणि घोषयात्रापर्वणि दुर्योधनयज्ञे षट्पञज्चाशदधिकद्विशततमो<ध्याय:
vaiśaṃpāyana uvāca | visarjayāmāsa nṛpān brāhmaṇāṃś ca sahasraśaḥ |
Sinabi ni Vaiśampāyana: Ang magiting na haring si Duryodhana ay nagpaalam at nagpauwi—sa libu-libo—ng mga hari at mga brāhmaṇa. Matapos niyang ipahanda ang angkop na mga tuluyan ayon sa wastong kaugalian, pinanatag niya sila sa lahat ng paraan at pinauwi na may mga handog na sari-saring hiyas. Ipinahihiwatig ng talatang ito na ang maharlikang pagkakawanggawa at tamang pagtanggap sa panauhin ay maaaring maipamalas nang maringal sa panlabas, kahit ang lihim na layon ng nagbibigay ay maaaring pampulitika.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the outward form of dharmic kingship—proper hospitality, reassurance, and generous gifting to guests—while inviting reflection on the ethical distinction between genuine virtue and politically motivated display.
After hosting many guests, Duryodhana formally takes leave of them: he provides appropriate lodging, offers assurances, gives jewels, and dismisses thousands of kings and brāhmaṇas.