Previous Verse

Shloka 936

Koṭikāśya’s Inquiry to the Radiant Woman near the Kadamba (कोटिकाश्यप्रश्नः)

सान्त्वपूर्वमयाचन्त शक्ता: सन्‍्तो महारथा: । तदनन्तर पुरुषसिंह महारथी पाण्डव उस स्थानपर आकर समर्थ होते हुए भी गन्धर्वोंसे सान्त्वनापूर्ण शब्दोंमें (हमें छोड़ देनेके लिये) याचना करने लगे

sāntvapūrvam ayācanta śaktāḥ santo mahārathāḥ | tadanantara puruṣasiṃha mahārathī pāṇḍavaḥ us sthānapar ākar samartha hote hue bhī gandharvoṃ se sāntvanāpūrṇa śabdoṃ meṃ (hameṃ choṛ dene ke liye) yācanā karne lage |

Wika ni Duryodhana: “Bagaman may kakayahan sila at mga dakilang mandirigmang nakasakay sa karwahe, una nilang sinikap na mapahinuhod sila sa pamamagitan ng mapagpayapang mga salita. Pagkaraan nito, dumating sa pook na iyon ang Pāṇḍava—ang leon sa mga tao at isang makapangyarihang mandirigma; subalit kahit ganap ang kanyang lakas, nagsimula siyang makiusap sa mga Gandharva sa malumanay at mapayapang pananalita, na hinihiling na palayain kami.”

सान्त्वपूर्वम्with conciliation first; in a conciliatory manner
सान्त्वपूर्वम्:
TypeIndeclinable
Rootसान्त्वपूर्व
FormAvyaya (adverbial)
अयाचन्तthey begged/entreated
अयाचन्त:
TypeVerb
Rootयाच्
FormImperfect (लङ्), Parasmaipada, 3rd person plural
शक्ताःable, capable
शक्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootशक्त
FormMasculine, nominative, plural
सन्तःbeing; existing; (here) though being
सन्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootसत्
FormMasculine, nominative, plural
महारथाःgreat chariot-warriors
महारथाः:
Karta
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, nominative, plural
तत्then; thereupon
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, nominative/accusative, singular (used adverbially)
अनन्तरम्after that; subsequently
अनन्तरम्:
TypeIndeclinable
Rootअनन्तर
FormAvyaya (adverbial accusative)
पुरुषसिंहO lion among men
पुरुषसिंह:
TypeNoun
Rootपुरुषसिंह
FormMasculine, vocative, singular
महारथीa great chariot-warrior
महारथी:
Karta
TypeNoun
Rootमहारथिन्
FormMasculine, nominative, singular
पाण्डवःthe Pandava (son of Pandu)
पाण्डवः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, nominative, singular
indeed; emphatic particle
:
TypeIndeclinable
Root
FormAvyaya (particle)
उसthat (Hindi gloss)
उस:
TypePronoun
Rootतद्
FormNon-Sanskrit (Hindi) form; corresponds to तस्मिन्/तत्
स्थानपरat the place (Hindi gloss)
स्थानपर:
Adhikarana
TypeNoun
Rootस्थान
FormNon-Sanskrit (Hindi) postposition; corresponds to स्थाने/तस्मिन् स्थाने
आकरhaving come (Hindi gloss)
आकर:
TypeIndeclinable
Rootआ-गम्
FormNon-Sanskrit (Hindi) absolutive; corresponds to आगत्य
समर्थcapable (Hindi gloss)
समर्थ:
TypeAdjective
Rootसमर्थ
FormNon-Sanskrit (Hindi) usage; Sanskrit equivalent समर्थः/समर्थाः
होतेbeing (Hindi gloss)
होते:
TypeVerb
Rootभू
FormNon-Sanskrit (Hindi) participial form; Sanskrit equivalent सन्/भवन्
हुएhaving been (Hindi gloss)
हुए:
TypeVerb
Rootभू
FormNon-Sanskrit (Hindi) participial form; Sanskrit equivalent भूत्वा/सन्
भीeven/also (Hindi gloss)
भी:
TypeIndeclinable
Rootअपि
FormNon-Sanskrit (Hindi) particle; Sanskrit equivalent अपि
गन्धर्वोंसेfrom the Gandharvas (Hindi gloss)
गन्धर्वोंसे:
Apadana
TypeNoun
Rootगन्धर्व
FormNon-Sanskrit (Hindi) instrumental/ablative plural; Sanskrit equivalent गन्धर्वेभ्यः/गन्धर्वैः
सान्त्वनापूर्णfull of conciliation (Hindi gloss)
सान्त्वनापूर्ण:
TypeAdjective
Rootसान्त्वनापूर्ण
FormNon-Sanskrit (Hindi) adjectival usage; Sanskrit equivalent सान्त्वनापूर्णैः/सान्त्वनापूर्णैः शब्दैः etc.
शब्दोंमेंin words (Hindi gloss)
शब्दोंमें:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशब्द
FormNon-Sanskrit (Hindi) locative plural; Sanskrit equivalent शब्देषु
हमेंus (Hindi gloss)
हमें:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormNon-Sanskrit (Hindi) accusative/dative; Sanskrit equivalent अस्मान्/नः
छोड़leaving (Hindi gloss)
छोड़:
TypeVerb
Rootत्यज्
FormNon-Sanskrit (Hindi) verbal root; Sanskrit equivalent त्यक्त्वा/मुञ्च
देनेकेto give (Hindi gloss)
देनेके:
TypeVerb
Rootदा
FormNon-Sanskrit (Hindi) infinitival construction; Sanskrit equivalent दातुम्
लियेfor (the purpose of) (Hindi gloss)
लिये:
TypeIndeclinable
Rootअर्थे
FormNon-Sanskrit (Hindi) postposition; Sanskrit equivalent अर्थे/कृते
याचनाentreaty, request
याचना:
TypeNoun
Rootयाचना
FormFeminine, nominative/accusative, singular (as Hindi gloss; Sanskrit noun is valid)
करनेto do (Hindi gloss)
करने:
TypeVerb
Rootकृ
FormNon-Sanskrit (Hindi) infinitival; Sanskrit equivalent कर्तुम्
लगेbegan (Hindi gloss)
लगे:
TypeVerb
Rootलग्
FormNon-Sanskrit (Hindi) past form; Sanskrit equivalent आरब्धवन्तः/प्रवृत्ताः

दुर्योधन उवाच

D
Duryodhana
P
Pāṇḍava (Arjuna, contextually)
G
Gandharvas