Shloka 19
दुर्योधनस्य प्रायोपवेशः — शकुनिसान्त्वनम् तथा कृत्याह्वानम्
Duryodhana’s Fast: Śakuni’s Consolation and the Summoning of a Kṛtyā
Devanagari script
घोषा द्वैतवने सर्वे त्वत्प्रतीक्षा नराधिप । घोषयात्रापदेशेन गमिष्यामो न संशय:,“नरेश्वर! गौओंके रहनेके सभी स्थान इस समय द्वैतवनमें ही हैं और वहाँ आपके पधारनेकी सदा प्रतीक्षा की जाती है, अत: घोषयात्रा (उन स्थानोंको देखने)-के बहाने हम वहाँ नि:सन्देह चल सकेंगे
Translation
“O hari, ang lahat ng pamayanan ng mga pastol (ghoṣa) ay nasa Kagubatang Dvaitavana ngayon, at doon ay lagi nilang hinihintay ang pagdating mo. Kaya, sa pagdadahilang ‘paglalakbay upang dalawin ang mga kawan’ (ghoṣayātrā), makararating tayo roon nang walang pag-aalinlangan.”
Word by Word
घोषाःcowherd-settlements/cattle-stations
घोषाः:
Karta
TypeNoun
Rootघोष
FormMasculine, Nominative, Plural
द्वैतवनेin Dvaitavana (the Dvaita forest)
द्वैतवने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootद्वैतवन
FormNeuter, Locative, Singular
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
त्वत्-प्रतीक्षाःawaiting you / in expectation of you
त्वत्-प्रतीक्षाः:
Karta
TypeAdjective
Rootत्वत्प्रतीक्ष
FormMasculine, Nominative, Plural
नराधिपO king (lord of men)
नराधिप:
TypeNoun
Rootनराधिप
FormMasculine, Vocative, Singular
घोष-यात्रा-अपदेशेनby the pretext of a tour/inspection of the cattle-stations
घोष-यात्रा-अपदेशेन:
Karana
TypeNoun
Rootघोषयात्रापदेश
FormMasculine, Instrumental, Singular
गमिष्यामःwe shall go
गमिष्यामः:
TypeVerb
Rootगम्
FormSimple Future (Luṭ), 1st, Plural, Parasmaipada
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
संशयःdoubt
संशयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंशय
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes