Shloka 13
आरण्यकपर्वणि अध्यायः २१६ — इन्द्र-स्कन्द-संमुखता वज्रप्रहारश्च
Indra approaches Skanda; vajra strike and the arising of Viśākha
Devanagari script
मातापित्रो: सकाशं हि गत्वा त्वं द्विजसत्तम । अलन्द्रितः कुरु क्षिप्रं मातापित्रोर्हि पूजनम् । अत: परमहं धर्म नानन््यं पश्यामि कंचन,द्विजश्रेष्ठी आप माता-पिताके पास जाकर आलस्यरहित हो शीघ्र ही उनकी सेवामें लग जाइये। मैं इससे बढ़कर और कोई धर्म नहीं देखता
Translation
“O pinakamainam sa mga dvija, lumapit ka sa iyong mga magulang; huwag mag-atubili, magmadali kang magbigay-galang at maglingkod sa kanila. Wala akong nakikitang dharmang hihigit pa rito.”
Word by Word
माताmother
माता:
Karta
TypeNoun
Rootमातृ
FormFeminine, Nominative, Singular
पित्रोःof (the) two parents
पित्रोः:
Sampradana
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Genitive, Dual
सकाशम्to the presence of; near
सकाशम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसकाश
हिindeed; for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
गत्वाhaving gone
गत्वा:
TypeVerb
Rootगम्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral here)
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुष्मद्
Form—, Nominative, Singular
द्विजसत्तमO best of the twice-born (brahmin)
द्विजसत्तम:
TypeNoun
Rootद्विज-सत्तम
FormMasculine, Vocative, Singular
अलन्द्रितःnot sluggish; without laziness
अलन्द्रितः:
TypeAdjective
Rootअलन्द्रित
FormMasculine, Nominative, Singular
कुरुdo; perform
कुरु:
TypeVerb
Rootकृ
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्र
माताof the parents (mother...)
माता:
Sampradana
TypeNoun
Rootमातृ
FormFeminine, Genitive, Dual
पित्रोःof the parents (father...)
पित्रोः:
Sampradana
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Genitive, Dual
हिindeed; for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
पूजनम्worship; honoring
पूजनम्:
Karma
TypeNoun
Rootपूजन
FormNeuter, Accusative, Singular
अतःtherefore; from this
अतः:
TypeIndeclinable
Rootअतः
परमम्highest; supreme
परमम्:
TypeAdjective
Rootपरम
FormNeuter, Accusative, Singular
धर्मम्duty; righteousness
धर्मम्:
Karma
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Accusative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अन्यम्another
अन्यम्:
TypeAdjective
Rootअन्य
FormMasculine, Accusative, Singular
पश्यामिI see
पश्यामि:
TypeVerb
Rootदृश्
FormPresent, First, Singular, Parasmaipada
कञ्चनanyone/anything (at all)
कञ्चन:
Karma
TypePronoun
Rootक
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
व्याध उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes