Shloka 5
अग्निनाम-प्रादुर्भावः प्रायश्चित्त-विधानं च
Agni’s Epithets, Manifestations, and Expiation Procedures
ततो लोभाभिभूतस्य रागद्वेषहतस्य च । न धर्मे जायते बुद्धिर्व्याजाद् धर्म करोति च,इस प्रकार लोभसे आक्रान्त और राग-द्वेषसे पीड़ित मनुष्यकी बुद्धि धर्ममें नहीं लगती। यदि वह धर्म करता भी है तो कोई बहाना लेकर
tato lobhābhibhūtasya rāgadveṣahatasya ca | na dharme jāyate buddhir vyājād dharma karoti ca ||
“Kaya nga, sa taong dinaig ng kasakiman at sinugatan ng pagkapit at pag-ayaw, hindi sumisibol ang pag-unawa sa dharma. At kahit gumawa man siya ng isang matuwid na gawa, ginagawa niya iyon sa ilalim ng tabing ng isang dahilan—bilang palusot na kapaki-pakinabang, hindi bilang tunay na kabutihan.”
व्याध उवाच
Educational Q&A
Greed, attachment, and aversion distort moral discernment; without inner purity, even outwardly righteous actions tend to be performed for ulterior motives or as mere excuses rather than from true commitment to dharma.
The Vyādha continues his instruction on dharma, diagnosing how inner passions (lobha, rāga, dveṣa) undermine buddhi and lead to superficial or self-serving displays of righteousness.