Shloka 46
Agni’s Withdrawal to the Forest and Identification with Āṅgirasa (अग्न्याङ्गिरस-इतिहासः)
Devanagari script
अत्युक्तमपि मे सर्व क्षन्तुमर्हस्यनिन्दित । स्त्रियों ह्यवध्या: सर्वेषां ये च धर्मविदो जना:,अनिन्दनीय ब्राह्मण! यदि मेरे मुखसे कोई अनुचित बातें निकल गयी हों तो उन सबके लिये मुझे क्षमा करें; क्योंकि जो धर्मज्ञ पुरुष हैं, उन सबकी दृष्टिमें स्त्रियाँ अदण्डनीय हैं
Translation
O Brahmanang hindi dapat sisihin, ipagpaumanhin mo nawa ang lahat ng aking sinabi—kahit pa may labis—kung may anumang salitang di nararapat na lumabas sa aking bibig. Sapagkat sa paningin ng mga lalaking nakaaalam ng dharma, ang mga babae ay hindi dapat parusahan ng sinuman.
Word by Word
अतिexcessively/too much
अति:
TypeIndeclinable
Rootअति
उक्तम्said/spoken
उक्तम्:
TypeVerb
Rootवच्
FormNeuter, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
मेof me/my
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
सर्वम्all (of it)
सर्वम्:
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Nominative, Singular
क्षन्तुम्to forgive
क्षन्तुम्:
Karma
TypeVerb
Rootक्षम
Formतुमुन् (infinitive)
अर्हसिyou ought/are fit
अर्हसि:
TypeVerb
Rootअर्ह्
FormPresent, Second, Singular, Parasmaipada
अनिन्दितblameless one
अनिन्दित:
TypeAdjective
Rootअनिन्दित
FormMasculine, Vocative, Singular
स्त्रियःwomen
स्त्रियः:
Karta
TypeNoun
Rootस्त्री
FormFeminine, Nominative, Plural
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
अवध्याःnot to be killed; inviolable
अवध्याः:
TypeAdjective
Rootअवध्य
FormFeminine, Nominative, Plural
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
येwho (those who)
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
धर्मविदःknowers of dharma
धर्मविदः:
TypeNoun
Rootधर्मविद्
FormMasculine, Nominative, Plural
जनाःpeople/persons
जनाः:
TypeNoun
Rootजन
FormMasculine, Nominative, Plural
अनिन्दनीयirreproachable one
अनिन्दनीय:
TypeAdjective
Rootअनिन्दनीय
FormMasculine, Vocative, Singular
ब्राह्मणO brahmin
ब्राह्मण:
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
ब्राह्मण उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes