Shloka 3
Vyādha–Brāhmaṇa Saṃvāda: Śāpa, Vṛtta-Dharma, and Counsel Against Viṣāda
Grief
प्रत्यक्षमिह विप्रषें देवा दृश्यन्ति सत्तम | सूर्याचन्द्रमसौ वायु: पृथिवी वदह्निरेव च,“भगवन! श्रेष्ठ ब्रह्मर्ष] इस जगत्में सूर्य, चन्द्रमा, वायु, पृथिवी, अग्नि, पिता, माता और गुरु--ये प्रत्यक्ष देवता दिखायी देते हैं। भूगुनन्दन! इसके सिवा अन्य जो देवतारूपसे स्थापित देवविग्रह हैं, वे भी प्रत्यक्ष देवताओंकी ही कोटियें हैं"
pratyakṣam iha vipraṛṣe devā dṛśyante sattama | sūryācandramasau vāyuḥ pṛthivī vahnir eva ca |
Sinabi ni Vaiśampāyana: “O pinakamainam sa mga matuwid, O brahmarṣi—dito mismo sa daigdig ay hayag na nakikita ang mga diyos: ang Araw at ang Buwan, ang Hangin, ang Lupa, at ang Apoy.” Ipinapakita ng pahayag na ito ang dharma sa kongkretong anyo: ang paggalang ay unang iniuukol sa mga kapangyarihang tuwirang nagtataguyod ng buhay at kaayusan, hindi lamang sa malalayong o inimbentong pagka-diyos.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
That divinity is not only a matter of distant belief: the sustaining forces of life—Sun, Moon, Wind, Earth, and Fire—are ‘seen directly’ and therefore deserve immediate reverence and ethical regard.
Vaiśampāyana, in the course of instruction, identifies the directly perceptible ‘gods’ in the world, grounding religious duty in what is manifest and life-supporting.