Shloka 59
इन्द्रद्युम्नोपाख्यानम्
Indradyumna Upākhyāna: On Kīrti, Smṛti, and Restoration
राजन्! सब लोग लोभके वशीभूत होंगे और ब्राह्मणोंका धन उपभोग करनेका जिनका स्वभाव पड़ गया है, वे धनके लिये ब्राह्मणोंको मार भी डालेंगे ।। हाहाकृता द्विजाश्वैव भयार्ता वृषलार्दिता: । त्रातारमलभन्तो वै भ्रमिष्यन्ति महीमिमाम्,शूद्रोंक सताये हुए ब्राह्मण भयसे पीड़ित हो हाहाकार करने लगेंगे और अपने लिये कोई रक्षक न मिलनेके कारण सारी पृथ्वीपर निश्चय ही भटकते फिरेंगे
rājan! sarve lokā lobhavaśībhūtā bhaviṣyanti, brāhmaṇānāṁ dhanaṁ bhoktuṁ yeṣāṁ svabhāvo jātaḥ te dhanārthaṁ brāhmaṇān api ghātayiṣyanti. hāhākṛtā dvijāś caiva bhayārtā vṛṣalārditāḥ | trātāram alabhanto vai bhramiṣyanti mahīm imām ||
Wika ni Mārkaṇḍeya: “O Hari, ang lahat ay mapapasailalim sa kasakiman. Yaong nasanay nang lumamon sa yaman ng mga Brahmin ay papatay pa ng mga Brahmin alang-alang sa salapi. Ang mga ‘dalawang-ulit na isinilang’ ay hihiyaw sa dalamhati—pinahihirapan ng mga śūdra at dinudurog ng takot—at dahil walang masumpungang tagapagtanggol, gagala silang walang magawa sa buong daigdig na ito.”
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The verse warns that when greed dominates society, dharma collapses: the vulnerable and learned (here, Brahmins/dvijas) lose protection, exploitation becomes normalized, and violence is justified for wealth. It underscores the ethical duty of rulers and society to protect the righteous and restrain greed-driven injustice.
Mārkaṇḍeya describes a future age of degeneration: people become greedy, some habitually seize Brahmin wealth and even kill Brahmins for money; the dvijas, terrified and oppressed by vṛṣalas/śūdras, find no protector and wander across the earth lamenting.