Shloka 36
अध्याय १९० — वामदेव-वाम्य-वृत्तान्तः
The Vāmadeva Horses Episode and the Ethics of Promise
शमन सर्वभूतानां सर्वलोककृतोद्यमम् | एवं प्रणिहित: सम्यड् ममात्मा मुनिसत्तम | सर्वभूतेषु विप्रेन्द्र न च मां वेत्ति कश्चन,मैं तीनों लोकोंमें व्याप्त, सम्पूर्ण विश्वका आत्मा, सब लोगोंको सुख पहुँचानेवाला, सबकी उत्पत्तिका कारण, सर्वव्यापी, अनन्त, इन्द्रियोंका नियन्ता और महान् विक्रमशाली हूँ। ब्रह्म! यह जो सम्पूर्ण भूतोंका संहार करनेवाला और सबको उद्योगशील बनानेवाला अव्यक्त कालचक्र है, इसका संचालन केवल मैं ही करता हूँ। मुनिश्रेष्ठ! इस प्रकार मेरा स्वरूपभूत आत्मा ही सर्वत्र सब प्राणियोंके भीतर भलीभाँति स्थित है। विप्रवर! इतनेपर भी मुझे कोई जानता नहीं है
śamanaḥ sarvabhūtānāṁ sarvalokakṛtodyamam | evaṁ praṇihitaḥ samyaṅ mama ātmā munisattama | sarvabhūteṣu viprendra na ca māṁ vetti kaścana ||
Wika ng Diyos: “Ako ang nagpapatahimik at nag-aayos sa lahat ng nilalang, at Ako ang nagpapakilos sa lahat ng daigdig. Kaya, O pinakadakila sa mga pantas, ang aking Sarili ay wasto at matatag na naitatag sa lahat ng dako. Ngunit, O pinakadakila sa mga Brahman, bagaman Ako’y nananahan sa lahat ng nilalang, wala pa ring sinumang tunay na nakakakilala sa Akin.”
देव उवाच
Educational Q&A
The verse teaches divine immanence and human ignorance: the Supreme regulates and animates the cosmos and is established within all beings, yet remains unrecognized without true insight. Ethical implication: cultivate discernment and devotion to perceive the indwelling divine rather than judging only by outward appearances.
A Deity is instructing a sage (addressed as munisattama/viprendra), declaring cosmic sovereignty and inner presence in all creatures, while lamenting that despite this universal indwelling, beings fail to know the Deity’s true nature.