Shloka 104
नदीं ताम्रां च वेणां च पुण्यतोयां शुभावहाम् । सुवेणां कृष्णवेणां च इरामां च महानदीम्,नरश्रेष्ठ फिर तो मैं उस महात्मा बालकके उदरमें घूमने लगा। घूमते हुए मैंने वहाँ गंगा, सतलज, सीता, यमुना, कोसी, चम्बल, वेत्रवती, चिनाव, सरस्वती, सिन्धु, व्यास, गोदावरी, वस्वोकसारा, नलिनी, नर्मदा, ताम्रपर्णी, वेणा, शुभदायिनी पुण्यतोया, सुवेणा, कृष्णवेणा, महानदी इरामा, वितस्ता (झेलम), महानदी कावेरी, शोणभद्र, विशल्या तथा किम्पुना--इन सबको तथा इस पृथ्वीपर जो अन्य नदियाँ हैं, उनको भी देखा
nadīṁ tāmrāṁ ca veṇāṁ ca puṇyato yāṁ śubhāvahām | suveṇāṁ kṛṣṇaveṇāṁ ca irāmāṁ ca mahānadīm ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: “Doon ay nakita ko ang ilog Tāmrā at ang Veṇā, at ang banal at mapalad na Puṇyato yā na nagdudulot ng kabutihan; gayundin ang Suveṇā at Kṛṣṇaveṇā, at ang Irāmā—ang dakilang ilog.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse reinforces the Mahābhārata’s tīrtha-ethic: sacred waters and holy geographies are carriers of puṇya (merit). Remembering, visiting, or even beholding such rivers is framed as auspicious and spiritually purifying, orienting the listener toward dharmic life through reverence for sanctified places.
Vaiśampāyana continues a descriptive catalogue of revered rivers encountered/seen in the narrated experience. This segment names several specific rivers—Tāmrā, Veṇā, Puṇyato yā, Suveṇā, Kṛṣṇaveṇā, Irāmā, and Mahānadī—highlighting their sacred and auspicious character within the broader travel/vision-like enumeration of tīrthas.