Shloka 35
कामीकवन-समागमः
Kāmyaka Forest Meeting: Kṛṣṇa’s Visit; Mārkaṇḍeya and Nārada Arrive
“फिर उस धुृतराष्ट्रपुत्र दुर्योधनकों जीतना उनके लिये कौन बड़ी बात है, जो कपटटद्यूतका सेवन करनेवाला, लोकद्रोही, दम्भी तथा मोहमें डूबा हुआ है ।। मातरं चैव शोचामि कृपणां पुत्रगृद्धिनीम् यास्माकं नित्यमाशास्ते महत्त्वमधिकं परै:,“मैं पुत्रोंके प्रति स्नेह रखनेवाली अपनी उस दीन माताके लिये शोक करता हूँ, जो सदा यह आशा रखती है कि हम सभी भाइयोंका महत्त्व शत्रुओंसे बढ़-चढ़कर हो
mātaraṃ caiva śocāmi kṛpaṇāṃ putragṛddhinīm | yāsmākaṃ nityam āśāste mahattvam adhikaṃ paraiḥ ||
At ano pa nga ba ang malaking bagay sa kanila ang pagdaig kay Duryodhana, anak ni Dhṛtarāṣṭra—gayong siya’y lulong sa mapanlinlang na sugal, kaaway ng bayan, mapagmataas, at nalulunod sa kamangmangan? At ako’y nagdadalamhati para sa aking abang ina, na ang puso’y kumakapit sa kanyang mga anak—siya na walang tigil na umaasa na kaming magkakapatid ay hihigit sa mga kaagaw sa kadakilaan at karangalan.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how intense attachment—especially a parent’s fixation on a child’s supremacy—can feed unethical ambition and become a cause of sorrow. It implicitly critiques the desire to outshine rivals at any cost, contrasting worldly ‘greatness’ with moral discernment.
In Vaiśampāyana’s narration, the speaker voices lament: defeating Duryodhana is not considered difficult given his deceitful and deluded conduct, yet the speaker grieves for his mother, who continually hopes her sons will be greater than their opponents—an expectation that binds her to impending suffering.