Bhīmasena’s Capture by the Serpent and Nahūṣa’s Self-Disclosure (भीमसेन-भुजङ्गग्रहणं नहुषोपाख्यानप्रस्तावः)
जड़मानि च भूतानि सर्वाण्येवावतस्थिरे देवर्षयक्ष प्रवरास्तथैव च दिवौकस:,द्विजातियोंको किसी प्रकार भी वेदोंका भान नहीं हो पाता था। जनमेजय! भूमिके भीतर जो प्राणी निवास करते थे, वे भी पीड़ित हो उठे और अर्जुनको सब ओरसे घेरकर खड़े हो गये। उन सबके मुखपर विकृति आ गयी थी। वे हाथ जोड़े हुए थर-थर काँप रहे थे और अस्त्रोंके तेजसे संतप्त हो धनंजयसे प्राणोंकी भिक्षा माँग रहे थे। इसी समय ब्रह्मर्षि, सिद्ध महर्षि, समस्त जंगम प्राणी, श्रेष्ठ देवर्षि, देवता, यक्ष, राक्षस, गन्धर्व, पक्षी तथा आकाशचारी प्राणी सभी वहाँ आकर उपस्थित हो गये
vaiśampāyana uvāca |
jaḍamāni ca bhūtāni sarvāṇy evāvatasthire |
devarṣi-yakṣa-pravarās tathaiva ca divaukasaḥ ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: Ang lahat ng nilalang, maging yaong nanlupaypay at tila nawalan ng ulirat, ay nanatiling nakatigil. Naroon din ang mga pangunahing devarṣi at ang mga pinuno sa mga yakṣa, gayundin ang mga naninirahan sa langit—tinipon ng napakalakas na puwersa ng sandaling iyon, na wari’y napahinto ang kaayusan ng mga daigdig.
वैशम्पायन उवाच