Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

इन्द्रस्य पाण्डवैः समागमः

Indra’s Meeting with the Pāṇḍavas

त॑ प्रयान्तं महात्मानं सर्वे यक्षा धनाधिपम्‌,धनाध्यक्ष महामना कुबेरके प्रस्थान करनेपर समस्त यक्ष भी उनके साथ चले

taṁ prayāntaṁ mahātmānaṁ sarve yakṣā dhanādhipam | dhanādhyakṣaḥ mahāmanā kuberaḥ prastheti (iti bhāvaḥ) ||

Sinabi ni Vaiśampāyana: Nang umalis si Kubera, ang dakilang-loob—panginoon ng kayamanan at tagapangasiwa ng mga yaman—sumama sa kanya ang lahat ng Yakṣa. Ipinakikita ng tagpong ito ang likás na kaayusan ng katapatan at paglilingkod: sinusundan ng mga tagasunod ang nararapat nilang pinuno kapag siya’y may mahalagang pag-alis.

तंhim
तं:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रयान्तम्departing, going forth
प्रयान्तम्:
Karma
TypeVerb
Rootप्र-या (धातु: या)
FormMasculine, Accusative, Singular, शतृ (present active participle)
महात्मानम्the great-souled one
महात्मानम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहात्मन्
FormMasculine, Accusative, Singular
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
यक्षाःYakshas
यक्षाः:
Karta
TypeNoun
Rootयक्ष
FormMasculine, Nominative, Plural
धनाधिपम्the lord of wealth
धनाधिपम्:
Karma
TypeNoun
Rootधनाधिप
FormMasculine, Accusative, Singular
धनाध्यक्षम्the superintendent/guardian of wealth
धनाध्यक्षम्:
Karma
TypeNoun
Rootधनाध्यक्ष
FormMasculine, Accusative, Singular
महामनाःgreat-minded (one)
महामनाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहामनस्
FormMasculine, Nominative, Singular
कुबेरःKubera
कुबेरः:
Karta
TypeNoun
Rootकुबेर
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
K
Kubera (Vaiśravaṇa)
Y
Yakṣas

Educational Q&A

The verse highlights orderly allegiance: those who are bound by duty and relationship (the Yakṣas) accompany their rightful leader (Kubera) when he undertakes a significant action. It reflects dharma as harmonious hierarchy and faithful service.

Kubera, described with epithets emphasizing his sovereignty over wealth, begins to depart; in response, all the Yakṣas—his attendants and followers—go with him.