Shloka 21
इन्द्रस्य पाण्डवैः समागमः
Indra’s Meeting with the Pāṇḍavas
मानुषेण कृतं कर्म विधत्स्व यदनन्तरम् । स तच्छुत्वा तु संक़रुद्धः सर्ववक्षणणाधिप:
mānuṣeṇa kṛtaṃ karma vidhatsva yad anantaram | sa tac chrutvā tu saṅkruddhaḥ sarva-vakṣaṇaṇādhipaḥ ||
Wika ni Vaiśampāyana: “Yamang nagawa na sa pamamagitan ng pagsisikap ng tao, ngayo’y ayusin mo ang nararapat na sumunod.” Pagkarinig niya ng mga salitang iyon, ang panginoong namumuno sa lahat ng hukbo ay nag-alab sa poot—sapagkat tila ipinahihiwatig na ang gawa ng tao lamang ang makapagtatakda ng takbo ng mga pangyayari, at na ang susunod na hakbang ay dapat timbangin sa pananagutan at bunga.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Human action (karma) carries responsibility: after acting, one must consciously determine the proper next step. The verse highlights ethical sequencing—what follows an act should be guided by discernment, not impulse.
A directive is given to proceed appropriately after a humanly performed deed. On hearing it, a powerful commander-lord becomes angry, suggesting tension between counsel and authority, and between human initiative and the ruler’s will.