Shloka 5
Kṛṣṇasya asāṃnidhya-kāraṇaṃ — Śālva–Soubha-vṛttāntaḥ
Why Kṛṣṇa was absent; the Śālva and Saubha account
पुरी समन्ताद् विहिता सपताका सतोरणा । सचक्रा सहुडा चैव सयन्त्रखनका तथा,द्वारकापुरीमें सब ओर पताकाएँ फहरा रही थीं। ऊँचे-ऊँचे गोपुर वहाँ चारों दिशाओंमें सुशोभित थे। जगह-जगह सैनिकोंके समुदाय युद्धके लिये प्रस्तुत थे। सैनिकोंके आत्मरक्षापूर्वक युद्धकी सुविधाके लिये स्थान-स्थानपर बुर्ज बने हुए थे। युद्धोपयोगी यन्त्र वहाँ बैठाये गये थे; तथा सुरंगद्वारा नये-नये मार्ग निकालनेके काममें भी बहुत-से लोग जुटे हुए थे
purī samantād vihitā sapatākā satoraṇā | sacakrā sahuḍā caiva sayantra-khanakā tathā ||
Wika ni Vāyu: “Ang lungsod ay pinatibay sa lahat ng panig—ang mga watawat ay nagwawagayway, at ang mga tarangkahan ay may mga arkong nakaluklok sa tuktok. May mga gulong at mga pananggalang na estruktura, at nilagyan ng mga makinang pandigma; at may mga naghuhukay din, nagbubukas ng mga lagusan at mga bagong daanan.” Ipinakikita ng paglalarawang ito ang mapagbantay na paghahanda: ang kaayusan ng bayan at ang sama-samang tungkulin ay nahahayag sa disiplinadong pagtatanggol, hindi sa padalus-dalos na paglusob.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse highlights rajadharma in practice: a well-ordered community safeguards itself through disciplined preparedness—fortifications, organized defenses, and strategic engineering—so that protection of people is ensured without descending into chaos or needless violence.
Vāyu describes a city’s defensive readiness: banners and gateways adorn the fortifications, while practical military measures—engines, protective works, and tunneling/excavation—are actively in place, indicating an imminent or anticipated conflict.