Shloka 26
Raibhya-putrayoḥ satra-vṛttāntaḥ — The Satra Episode of Raibhya’s Sons
Parāvasu and Arvāvasu
अनेन तु गुरून् दुःखात् तोषयित्वा55त्मकर्मणा । कालेन महता क्लेशाद् ब्रह्माधिगतमुत्तमम्,देवताओंने कहा--मुनि यवक्रीत! तुम जैसी बात कहते हो, वैसा न समझो। तुमने पूर्वकालमें बिना गुरुके ही सुखपूर्वक सब वेद पढ़े हैं और इन रैभ्यमुनिने बड़े क्लेश उठाकर अपने व्यवहारसे गुरुजनोंको संतुष्ट करके दीर्घकालतक कष्टसहनपूर्वक उत्तम वेदोंका ज्ञान प्राप्त किया है
anena tu gurūn duḥkhāt toṣayitvā ātma-karmaṇā | kālena mahatā kleśād brahmādhigatam uttamam ||
“Ngunit sa landas na ito—sa pagtitiis ng hirap at sa sariling disiplinadong asal—napalulugod ang mga nakatatanda at mga guro. Sa mahabang panahon, sa pamamagitan ng matinding pagsisikap, nakakamtan ang pinakamataas na banal na kaalaman (brahman/Veda). Kaya, O Yavakrīta, huwag mong isipin ang gaya ng sinasabi mo: maaaring noon ay napag-aralan mo ang mga Veda nang madali at walang guro; ngunit si Raibhya, matapos tiisin ang mabibigat na pagsubok at mapalugod ang kanyang mga guru sa wastong paglilingkod at pag-uugali, ay nagkamit ng dakilang pag-unawa sa Veda sa pamamagitan ng mahabang pag-aayuno at pagtalima.”
लोगमश उवाच
Educational Q&A
True learning and spiritual authority are grounded in humility, disciplined conduct, and service to one’s teachers; the highest knowledge is not merely acquired quickly, but ripens through time, effort, and ethical self-restraint.
Lomāśa addresses Yavakrīta, correcting his attitude: although Yavakrīta claims easy, teacherless mastery of the Vedas, Raibhya is praised for attaining superior Vedic realization by long hardship and by pleasing his gurus through proper service and behavior.