Shloka 17
Plakṣāvataraṇa–Yamunā Tīrtha and Prajāpati’s Vedī
Kurukṣetra Threshold
प्राप चैवर्षिमुख्येन संवर्तेनाभिपालित: । अत्रोपस्पृश्य राजेन्द्र सर्वाल्लोकान् प्रपश्यति । पूयते दुष्कृताच्चैव अत्रापि समुपस्पृश,राजन! राजा भरतने धर्मपूर्वक वसुधाका राज्य पाकर यहीं बहुत-से यज्ञ किये थे और यहीं अश्वमेधयज्ञके उद्देश्यसे उन्होंने अनेक बार कृष्णमृगके समान रंगवाले यज्ञसम्बन्धी श्यामकर्ण अश्वकों भूतलपर भ्रमणके लिये छोड़ा था। नरश्रेष्ठ इसी तीर्थमें ऋषिप्रवर संवर्तसे सुरक्षित हो महाराज मरुत्तने उत्तम यज्ञका अनुष्ठान किया। राजेन्द्र! यहाँ स्नान करके शुद्ध हुआ मनुष्य सम्पूर्ण लोकोंको प्रत्यक्ष देखता है और पापसे मुक्त हो पवित्र हो जाता है; अतः तुम इसमें भी स्नान करो
prāpa caivarṣimukhyena saṁvartena abhipālitaḥ | atropaspṛśya rājendra sarvāllokān prapaśyati | pūyate duṣkṛtāc caiva atrāpi samupaspṛśa, rājan |
Sinabi ni Lomaśa: “Dito isinagawa ni Haring Marutta, na iniingatan ng pinakadakilang rishi na si Saṃvarta, ang isang napakahusay na paghahandog. O pinakamainam sa mga hari, ang sinumang maligo sa banal na tawirang ito ay luminis; at matapos ang ritwal na pagligo rito, nakikita niya ang lahat ng mga daigdig na wari’y nasa harap ng kanyang mga mata. Nalilinis siya maging sa masasamang gawa. Kaya, O hari, maligo ka rin dito.”
लोगश उवाच
Educational Q&A
The passage emphasizes the dharmic value of tīrtha-bathing (ritual purification): sincere ablution at a sanctified place is said to cleanse wrongdoing and grant elevated spiritual vision, encouraging the king to pursue purification and merit rather than mere power.
During the pilgrimage discourse in Vana Parva, Lomaśa points out a particular sacred ford and recounts that King Marutta, under the protection of the sage Saṁvarta, performed a great sacrifice there; he then urges the addressed king to bathe at the site for purification and spiritual benefit.