Shloka 12
Plakṣāvataraṇa–Yamunā Tīrtha and Prajāpati’s Vedī
Kurukṣetra Threshold
Devanagari script
अत्रैव नाहुषो राजा राजन् क्रतुभिरिष्टवान् । ययातिर्बहुरत्नौधैर्यत्रेन्द्रो मुदमभ्यगात्,राजन्! नहुषनन्दन राजा ययातिने यहीं प्रचुर रत्नराशिकी दक्षिणासे युक्त अनेक यज्ञोंद्वारा भगवानका यजन किया था। उन यज्ञोंमें इन्द्रको बड़ी प्रसन्नता हुई थी
Translation
“Dito rin, O Hari, ang haring Nahusha ay nagsagawa ng maraming handog na ritwal. At dito rin, ang haring Yayati ay nag-alay ng maraming yajna, na may dakshina na mga bunton ng saganang hiyas; sa mga handog na iyon, si Indra ay lubhang nagalak.”
Word by Word
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
नहुषःNahusha
नहुषः:
Karta
TypeNoun
Rootनहुष
FormMasculine, Nominative, Singular
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
क्रतुभिःwith sacrifices
क्रतुभिः:
Karana
TypeNoun
Rootक्रतु
FormMasculine, Instrumental, Plural
इष्टवान्worshipped/sacrificed
इष्टवान्:
TypeVerb
Rootइष्
Formक्तवतु, Masculine, Nominative, Singular
ययातिःYayati
ययातिः:
Karta
TypeNoun
Rootययाति
FormMasculine, Nominative, Singular
बहुmany
बहु:
TypeAdjective
Rootबहु
FormNeuter, Instrumental, Plural
रत्नjewels
रत्न:
TypeNoun
Rootरत्न
FormNeuter, Instrumental, Plural
ओधैःwith heaps/streams (masses)
ओधैः:
Karana
TypeNoun
Rootओध
FormMasculine, Instrumental, Plural
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Karta
TypeNoun
Rootइन्द्र
FormMasculine, Nominative, Singular
मुदम्joy
मुदम्:
Karma
TypeNoun
Rootमुद्
FormFeminine, Accusative, Singular
अभ्यगात्attained/experienced
अभ्यगात्:
TypeVerb
Rootअभि-गम्
FormAorist, 3, Singular, Parasmaipada
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
लोगश उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes