Shloka 36
सुरभि–इन्द्रसंवादः
Surabhi–Indra Dialogue as a Governance Exemplar
मैत्रेय उवाच शमं यास्यति चेत् पुत्रस्तव राजन् यदा तदा । शापो न भविता तात विपरीते भविष्यति,मैत्रेयजीने कहा--राजन्! जब तुम्हारा पुत्र शान्ति धारण करेगा (पाण्डवोंसे वैर- विरोध न करके मेल-मिलाप कर लेगा), तब यह शाप इसपर लागू न होगा। तात! यदि इसने विपरीत बर्ताव किया तो यह शाप इसे अवश्य भोगना पड़ेगा
maitreya uvāca | śamaṃ yāsyati cet putras tava rājan yadā tadā | śāpo na bhavitā tāta viparīte bhaviṣyati ||
Sinabi ni Maitreya: “O Hari, kailanman na ang iyong anak ay tunay na magbalik sa kapayapaan—tatalikdan ang poot at pipiliin ang pakikipagkasundo—hindi magkakabisa sa kanya ang sumpang ito. Ngunit, mahal kong anak, kung siya’y kikilos nang kabaligtaran, tiyak na matutupad ang sumpa.”
मैत्रेय उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that destructive outcomes are not inevitable: restraint and reconciliation can neutralize even a dire curse, while stubborn hostility activates consequences. Ethical choice—śama (self-control, peace)—is presented as the decisive factor.
Sage Maitreya addresses the king, warning that the curse concerning the king’s son will not take effect if the son adopts peace and abandons enmity; but if he persists in contrary conduct, he will inevitably suffer the curse’s result.