Shloka 31
Āraṇyaka-parva, Adhyāya 1 — The Pandavas’ Exit from Gajasāhvaya and the Citizens’ Lament (जनमेजयप्रश्नः; पाण्डवानां वनप्रस्थानम्)
अनीचैनप्यविषयैर्नाधर्मिष्ठिविशेषत: । ये गुणा: कीर्तिता लोके धर्मकामार्थसम्भवा: | लोकाचारेषु सम्भूता वेदोक्ता: शिष्टसम्मता:,उत्तम, प्रसिद्ध एवं विशेषत: धर्मिष्ठ मनुष्योंने लोकमें धर्म, अर्थ और कामकी उत्पत्तिके हेतुभूत जो वेदोक्त गुण (साधन) बताये हैं वे ही लोकाचारमें प्रकट होते हैं--लोगोंद्वारा काममें लाये जाते हैं और शिष्ट पुरुष उन्हींका आदर करते हैं
anīcain apy aviṣayair nādharmiṣṭhi viśeṣataḥ | ye guṇāḥ kīrtitā loke dharmakāmārthasambhavāḥ || lokācāreṣu sambhūtā vedoktāḥ śiṣṭasammatāḥ |
Wika ni Vaiśampāyana: “Kahit sa mga bagay na di marangal o wala sa agarang saklaw ng sariling usapin, ang tunay na matuwid ay hindi nagwawaksi ng wastong paghatol. Ang mga birtud na pinupuri sa daigdig bilang pinagmumulan ng dharma, artha, at kāma—yaong mga paraang itinuturo ng Veda—ay nahahayag sa mga kaugalian ng lipunan: isinasabuhay ng mga tao, at iginagalang at itinataguyod ng mga pinong-loob at huwarang nilalang.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse links ethical life to authoritative tradition: the virtues that generate dharma, artha, and kāma are Veda-taught and become real through lokācāra (social practice), upheld by śiṣṭas (exemplary people).
Vaiśampāyana, as narrator, generalizes about how righteousness is recognized and maintained: Vedicly praised virtues are not merely theoretical but are enacted in everyday customs and endorsed by respected, cultured persons.