Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

Dambhodbhava, Nara-Nārāyaṇa, and the Counsel to Abandon Hubris

Udyoga-parva 94

यत्र भीष्मश्न द्रोणश्न॒ कृप: कर्णो विविंशति: । अश्रत्थामा विकर्णश्न॒ सोमदत्तो5थ बाह्विक:,भरतश्रेष्ठ! जिस पक्षमें भीष्म, द्रोणाचार्य, कृपाचार्य, कर्ण, विविंशति, अअश्वत्थामा, विकर्ण, सोमदत्त, बाह्लिक, सिन्धुराज जयद्रथ, कलिंगराज, काम्बोजनरेश सुदक्षिण तथा युधिष्ठिर, भीमसेन, अर्जुन, नकुल-सहदेव, महातेजस्वी सात्यकि तथा महारथी युयुत्सु हों; उस पक्षके योद्धाओंसे कौन विपरीत बुद्धिवाला राजा युद्ध कर सकता है?

yatra bhīṣmaś ca droṇaś ca kṛpaḥ karṇo viviṁśatiḥ | aśvatthāmā vikarṇaś ca somadatto 'tha bāhlikaḥ ||

Sinabi ni Vaiśampāyana: “O pinakadakila sa angkan ni Bharata! Sa panig na kinaroroonan nina Bhīṣma at Droṇa, kasama sina Kṛpa, Karṇa, Viviṁśati, Aśvatthāmā, Vikarṇa, Somadatta, at Bāhlika—sinong haring may baluktot na paghatol ang pipiling makidigma laban sa mga mandirigmang ganyan ang dangal?”

यत्रwhere (in which side/place)
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
Formindeclinable (locative adverb)
भीष्मःBhishma
भीष्मः:
Karta
TypeNoun
Rootभीष्म
Formmasculine, nominative, singular
द्रोणःDrona
द्रोणः:
Karta
TypeNoun
Rootद्रोण
Formmasculine, nominative, singular
कृपःKripa
कृपः:
Karta
TypeNoun
Rootकृप
Formmasculine, nominative, singular
कर्णःKarna
कर्णः:
Karta
TypeNoun
Rootकर्ण
Formmasculine, nominative, singular
विविंशतिःVivimshati
विविंशतिः:
Karta
TypeNoun
Rootविविंशति
Formmasculine, nominative, singular
अश्वत्थामाAshvatthama
अश्वत्थामा:
Karta
TypeNoun
Rootअश्वत्थामन्
Formmasculine, nominative, singular
विकर्णःVikarna
विकर्णः:
Karta
TypeNoun
Rootविकर्ण
Formmasculine, nominative, singular
सोमदत्तःSomadatta
सोमदत्तः:
Karta
TypeNoun
Rootसोमदत्त
Formmasculine, nominative, singular
अथand/then
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
Formindeclinable
बाह्लिकःBahlika
बाह्लिकः:
Karta
TypeNoun
Rootबाह्लिक
Formmasculine, nominative, singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bhīṣma
D
Droṇa
K
Kṛpa
K
Karṇa
V
Viviṁśati
A
Aśvatthāmā
V
Vikarṇa
S
Somadatta
B
Bāhlika

Educational Q&A

The verse highlights the ethical and practical irrationality of initiating war against a side strengthened by eminent elders and master-warriors. It implies that such a choice reflects distorted judgment (viparīta-buddhi), where pride and attachment override dharma-informed counsel.

Vaiśampāyana enumerates leading Kuru-side champions—Bhīṣma, Droṇa, and others—to emphasize the overwhelming martial authority present on that side. The rhetorical question frames the impending conflict as a consequence of misguided royal decision-making rather than necessity.