Shloka 4
कृष्णेन विदुरं प्रति आगमन-हेतु-निवेदनम् / Krishna explains the purpose of his coming to Vidura
कामात्मा प्राज्ञमानी च मित्रध्रुक् सर्वशड्कितः । अकर्ता चाकृतज्ञश्न त्यक्तधर्मा प्रियानृत:,“उसका मन भोगोंमें आसक्त है, वह अपनेको पण्डित मानता, मित्रोंके साथ द्रोह करता और सबको संदेहकी दृष्टिसे देखता है। वह स्वयं तो किसीका उपकार करता ही नहीं, दूसरोंके किये हुए उपकारको भी नहीं मानता। वह धर्मको त्यागकर असत्यसे ही प्रेम करने लगा है
kāmātmā prājñamānī ca mitradhruk sarvaśaṅkitaḥ | akartā cākṛtajñaś ca tyaktadharmo priyānṛtaḥ ||
Sinabi ni Vaiśaṃpāyana: “Pinaghaharian siya ng pagnanasa at aliw; inaakala niyang siya’y marunong. Tinataksil niya ang mga kaibigan at tinitingnan ang lahat nang may pagdududa. Wala siyang ginagawang kabutihan sa kapwa, at hindi rin niya kinikilala ang kabutihang ginawa sa kanya. Tinalikuran niya ang dharma at minahal ang kasinungalingan.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse lists moral failings that mark a person who has fallen from dharma: desire-driven living, arrogant self-assurance, betrayal of friends, universal suspicion, refusal to do good, ingratitude, and love of falsehood. It implies that such traits corrode trust and righteousness and make one unfit for honorable conduct.
Vaiśampāyana is describing a particular type of corrupt character in the Udyoga Parva context, where moral scrutiny intensifies before the great war. The verse functions as ethical diagnosis—identifying dispositions that lead to social breakdown and conflict.