अध्याय ८२ — केशवप्रयाणे निमित्तदर्शनम्
Omens and Reception During Keśava’s Departure
मन्त्राहुतिमहाहोमैर्हूयमानश्व॒ पावक: । प्रदक्षिणमुखो भूत्वा विधूम: समपद्यत,मन्त्रपाठपूर्वक दी जानेवाली आहुतियोंसे युक्त बड़े-बड़े होमयज्ञोंद्वारा हविष्य पाकर अन्निदेव प्रदक्षिण-क्रमसे उठनेवाली लपटोंके साथ प्रज्वलित हो धूमरहित हो गये
mantrāhutimahāhomair hūyamānaś ca pāvakaḥ | pradakṣiṇamukho bhūtvā vidhūmaḥ samapadyata ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: Nang tanggapin ng malalaking apoy ng paghahandog ang mga alay na ibinubuhos kasabay ng pagbigkas ng mga mantra sa mga dakilang ritong homa, si Agni (ang Diyos ng Apoy) ay nagliyab, ang mga apoy ay umaangat sa kanaang (mapalad) na daloy, at naging malinaw at walang usok—isang tanda ng kadalisayan ng ritwal at ng bisa ng handog.
वैशम्पायन उवाच
Properly performed rites—oblations offered with correct mantra and discipline—are portrayed as producing purity and auspicious signs (smokeless, rightward flames), reinforcing the Mahābhārata’s emphasis on dharma expressed through right action and ritual integrity.
During a major homa, Agni receives the mantra-accompanied offerings and flares up auspiciously, with flames moving in a clockwise/rightward manner and without smoke—signaling that the sacrifice is proceeding effectively and favorably.