Shloka 14
उद्योगपर्व — अध्याय ७७: पुरुषकार–दैवसंयोगः तथा दुष्टमन्त्रपरामर्शस्य राजनैतिक-परिणामः
Human Effort, Contingency, and the Political Effects of Corrupt Counsel
समाहूतो निवर्तेत प्राणत्यागे5प्युपस्थिते । क्षत्रियकुलमें उत्पन्न हुआ कोई भी धनुर्धर पुरुष किसीके द्वारा युद्धके लिये आमन्त्रित होनेपर कैसे पीछे हट सकता है? भले ही वैसा करनेपर उसके लिये प्राण-त्यागका संकट भी उपस्थित हो जाय ॥। १३ है ।। अधर्मेण जितान् दृष्ट्वा वने प्रव्रजितांस्तथा
samāhūto nivarteta prāṇatyāge 'py upasthite | kṣatriyakulam utpanno dhanurdharaḥ pumān kathaṃ parair āhūto yuddhāya nivartitum arhati ||
Wika ni Arjuna: “Kapag ang isang mandirigma ay pormal na tinawag, paano siya uurong—kahit ang panganib ng kamatayan ay nakatindig na sa harap niya? Ang mamamanang isinilang sa angkan ng kṣatriya ay hindi nararapat umatras kapag tinatawag siya ng iba sa digmaan.”
अर्जुन उवाच
Educational Q&A
The verse asserts kṣatriya-dharma: once a warrior is duly summoned to battle, retreat is dishonorable and contrary to duty, even if death is likely.
Arjuna is speaking in the Udyoga Parva context of escalating conflict, emphasizing the warrior code that obliges him (and any kṣatriya archer) to answer a call to fight rather than withdraw.