Shloka 126
उपायेन नृशंसेन हता दुर्द्यूतदेविना । श्रीकृष्ण! कौरवोंके साथ हमारी संधि हो अथवा आप जो कुछ करना चाहते हों, वही हो। विचार करनेपर हम इसी निष्कर्षपर पहुँचते हैं कि आपकी जो इच्छा हो, वही हमारे लिये गौरव तथा समादरकी वस्तु है। वह दुष्टात्मा दुर्योधन अपने पुत्रों और बन्धु- बान्धवोंसहित वधके ही योग्य है, जो धर्मपुत्र युधिष्ठिके पास आयी हुई सम्पत्ति देखकर उसे सहन न कर सका। इतना ही नहीं, जब कपटटद्यूतका आश्रय लेनेवाले उस क्र्रात्माने किसी धर्मसम्मत उपाय युद्ध आदिको अपने लिये सफलता देनेवाला नहीं देखा, तब कपटपूर्ण उपायसे उस सम्पत्तिका अपहरण कर लिया
arjuna uvāca | upāyena nṛśaṃsena hatā durdyūtadevinā | śrīkṛṣṇa! kauravaiḥ saha asmākaṃ sandhir bhavatu athavā bhavān yat kartum icchati tad eva bhavatu | vicārayataḥ vayam asmin niṣkarṣe prāptāḥ—yā bhavata icchā sā eva asmākaṃ gaurava-samādara-viṣayaḥ | sa duṣṭātmā duryodhanaḥ putraiḥ bandhu-bāndhavaiś ca saha vadhasyaiva yogyaḥ, yaḥ dharmaputra-yudhiṣṭhirasya samīpam āgatāṃ sampattiṃ dṛṣṭvā tāṃ soḍhuṃ na śaśāka | api ca, kapata-dyūta-āśrayaṃ kṛtvā tena krūrātmanā yadā dharmasaṃmata-upāyena yuddhādibhiḥ svārtha-siddhiṃ na dṛṣṭā, tadā kapatopāyenaiva tasyāḥ sampatteḥ apaharaṇaṃ kṛtam |
Sinabi ni Arjuna: “Sa pamamagitan ng isang malupit na pakana, kami’y napabagsak ng sugarol na si Duryodhana. O Śrī Kṛṣṇa, maganap man ang kapayapaan sa mga Kaurava—o kung hindi, anuman ang naisin mong gawin, iyon ang mangyari. Sa pagninilay, ito ang aming pasya: ang iyong kalooban, para sa amin, ang siyang dapat ituring na karangalan at nararapat na paggalang. Ang masamang-loob na si Duryodhana, kasama ang kanyang mga anak at mga kamag-anak, ay karapat-dapat lamang sa kamatayan—siya na hindi nakatiis sa pagtanaw sa kayamanang dumating kay Dharmaputra Yudhiṣṭhira. At higit pa: nang ang malupit na iyon, na kumapit sa mapanlinlang na sugal sa dice, ay makita na walang matuwid na paraan—digmaan at iba pa—na magbibigay sa kanya ng tagumpay, saka niya inagaw ang kayamanang iyon sa pamamagitan ng pandaraya.”
अर्जुन उवाच
Educational Q&A
The passage contrasts dharma-approved conduct with fraudulent strategy: Arjuna condemns wealth seized through deceit (kapata-dyūta) and affirms that ethical legitimacy matters. At the same time, he places trust in Kṛṣṇa’s judgment—accepting peace if possible, but recognizing that persistent adharma may warrant decisive punishment.
In the Udyoga Parva’s pre-war deliberations, Arjuna addresses Kṛṣṇa about the Pandavas’ course of action. He recalls how Duryodhana used the rigged dice game to dispossess them, argues that Duryodhana cannot tolerate Yudhiṣṭhira’s prosperity, and concludes that Kṛṣṇa should decide whether to pursue treaty (sandhi) or the path leading to war.