Shloka 9

अर्जुनोक्तिः—कृष्णं प्रति पुरुषकार‑कर्म‑विचारः

Arjuna’s Address to Krishna: Agency, Action, and Immediate Counsel

Devanagari script

दैवमप्यकृतं कर्म पौरुषेण विहन्यते । शीतमुष्णं तथा वर्ष क्षुत्पिपासे च भारत,भारत! दैवकृत कार्य भी समाप्त होनेसे पहले पुरुषार्थद्वारा नष्ट कर दिया जाता है। जैसे शीतका निवारण वस्त्रसे, गरमीका व्यजनसे, वर्षाका छत्रसे और भूख-प्यासका निवारण अन्न और जलसे हो जाता है

Translation

O Bharata! Maging ang gawaing itinakda ng tadhana ay maaaring wasakin ng pagsisikap ng tao bago pa man ito matapos. Gaya ng pag-alis ng lamig sa pamamagitan ng damit, ng init sa pamamagitan ng pamaypay, ng ulan sa pamamagitan ng payong, at ng gutom at uhaw sa pamamagitan ng pagkain at tubig.

Word by Word

दैवम्fate; what is ordained

अपिeven; also

अकृतम्not yet done; unfinished

कर्मact; deed; result

पौरुषेणby human effort; by manly exertion

विहन्यतेis destroyed/overcome

शीतम्cold

उष्णम्heat

तथाlikewise; similarly

वर्षम्rain

क्षुत्hunger

पिपासेthirst (with hunger as a pair)

चand

भारतO Bharata (descendant of Bharata)

Speaker

भीमसेन उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Meter (Chandas)

Sandhi Notes