Shloka 18
उद्योगपर्व — धृतराष्ट्रस्य दुर्योधनप्रति शक्तिस्मारक-उपदेशः
Udyoga Parva 63: Dhṛtarāṣṭra’s Counsel Reminding Duryodhana of Opponent Strength
तत्रापश्याम वै सर्वे मधु पीतकमाक्षिकम् । मरुप्रपाते विषमे निविष्टं कुम्भसम्मितम्,वहाँ हम सब लोगोंने देखा, पर्वतकी एक दुर्गम गुफामें जहाँसे कोई कूल-किनारा न होनेके कारण गिरनेकी ही अधिक सम्भावना रहती है, एक मधुकोष है। वह मक्खियोंका तैयार किया हुआ नहीं था। उसका रंग सुवर्णके समान पीला था और वह देखनेमें घड़ेके समान जान पड़ता था
tatrāpaśyāma vai sarve madhu pītakamākṣikam | maruprapāte viṣame niviṣṭaṁ kumbhasammitam ||
Doon naming lahat nasilayan ang isang malaking tipon ng pulot—dilaw na parang ginto, hindi gawa ng mga bubuyog—na nakalagay sa isang mapanganib na siwang ng bundok, kung saan walang matibay na tuntungan at ang munting pagdulas ay malamang na magtulak sa pagbagsak sa bangin. Sa laki at anyo, wari’y isang banga, nakaaakit sa mata, bagaman ang pook mismo’y nagbababala ng panganib—larawan ng matamis na pakinabang na natatagpuan sa mapanlinlang na kalagayan, na humihingi ng pag-unawa at pagpipigil.
विदुर उवाच
Educational Q&A
The verse frames an ethical warning through imagery: something attractive (golden honey) may be found in a dangerous setting (a treacherous precipice). The implied counsel is to weigh risk, motive, and consequence—restraining greed and choosing safety and dharma over alluring but perilous gain.
Vidura recounts an observation made by a group (“we all saw”): in a difficult, hazardous mountain cleft they noticed a jar-sized, golden honey-like substance described as ‘not made by bees.’ The description functions as a vivid scene that supports Vidura’s broader counsel by presenting temptation amid danger.