Shloka 16
उद्योगपर्व — धृतराष्ट्रस्य दुर्योधनप्रति शक्तिस्मारक-उपदेशः
Udyoga Parva 63: Dhṛtarāṣṭra’s Counsel Reminding Duryodhana of Opponent Strength
Devanagari script
वयं किरातै: सहिता गच्छामो गिरिमुत्तरम् । ब्राह्मणैदेवकल्पैश्न विद्याजम्भकवार्तिकै:ः
Translation
Wika ni Vidura: “Noong minsan, kami’y naglakbay kasama ang maraming Kirāta (mga taong-bundok, mangangaso) patungo sa hilagang kabundukan—sa Gandhamādana. Kasama rin namin ang mga Brahmanang wari’y mga diyos; labis nilang kinagigiliwan ang pag-uusap tungkol sa mga kaalaman—mga mantra, mga yantra—at mga halamang-gamot at iba pang paraan ng pagsasagawa.”
Word by Word
वयम्we
वयम्:
Karta
TypeNoun
Rootअस्मद्
Form—, Nominative, Plural
किरातैःwith Kirātas (hunters/tribals)
किरातैः:
Sahakari-Karana
TypeNoun
Rootकिरात
FormMasculine, Instrumental, Plural
सहिताaccompanied/associated
सहिता:
Karta
TypeAdjective
Rootसहित
FormMasculine, Nominative, Plural
गच्छामःwe go / we are going
गच्छामः:
TypeVerb
Rootगम्
FormPresent, First, Plural, Parasmaipada
गिरिम्mountain
गिरिम्:
Karma
TypeNoun
Rootगिरि
FormMasculine, Accusative, Singular
उत्तरम्northern
उत्तरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउत्तर
FormMasculine, Accusative, Singular
ब्राह्मणैःwith Brahmins
ब्राह्मणैः:
Sahakari-Karana
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Instrumental, Plural
देवकल्पैःgod-like
देवकल्पैः:
Sahakari-Karana
TypeAdjective
Rootदेवकल्प
FormMasculine, Instrumental, Plural
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
विद्याजम्भकवार्तिकैःwith those engaged in talk/discussion of knowledge and medicines (etc.)
विद्याजम्भकवार्तिकैः:
Sahakari-Karana
TypeNoun
Rootविद्याजम्भकवार्तिक
FormMasculine, Instrumental, Plural
Speaker
विदुर उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes