Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

Chapter 61: Karṇa’s martial assurances and Bhīṣma’s strategic rebuttal in the Kuru assembly

कर्ण बोला--इसमें संदेह नहीं कि वृष्णिकुलके स्वामी महात्मा श्रीकृष्णका जैसा प्रभाव बताया गया है, वे वैसे ही हैं। बल्कि उससे भी बढ़कर हैं। परंतु मेरे प्रति जो किंचित्‌ कटुवचनका प्रयोग किया गया है; उसका परिणाम क्या होगा? यह पितामह भीष्म मुझसे सुन लें ।। न्यस्यामि शस्त्राणि न जातु संख्ये पितामहो द्रक्ष्यति मां सभायाम्‌ । त्वयि प्रशान्ते तु मम प्रभाव॑ं द्रक्ष्यन्ति सर्वे भुवि भूमिपाला:,मैं अपने अस्त्र-शस्त्र रख देता हूँ। अब कभी पितामह मुझे इस सभामें अथवा युद्धभूमिमें नहीं देखेंगे। भीष्म! आपके शान्त हो जानेपर ही समस्त भूपाल रणभूमिमें मेरा प्रभाव देखेंगे

karṇa uvāca— nyasyāmi śastrāṇi na jātu saṅkhye pitāmaho drakṣyati māṃ sabhāyām | tvayi praśānte tu mama prabhāvaṃ drakṣyanti sarve bhuvi bhūmipālāḥ ||

Wika ni Karṇa: “Ibababa ko ang aking mga sandata. Hindi na kailanman—sa kapulungan man o sa larangan ng digmaan—masisilayan pa ako ng Matandang Ama. Ngunit kapag ikaw ay napayapa na, saka makikita ng lahat ng mga hari sa daigdig ang aking lakas sa digmaan.”

न्यस्यामिI lay down / I put down
न्यस्यामि:
Karta
TypeVerb
Rootनि+अस् (धातु: अस्/अस्यति?; प्रचलित: नि-√अस्/नि-√अस् = न्यास)
FormLat (Present), 1, Singular, Parasmaipada
शस्त्राणिweapons
शस्त्राणि:
Karma
TypeNoun
Rootशस्त्र
FormNeuter, Accusative, Plural
not
:
TypeIndeclinable
Root
जातुever
जातु:
TypeIndeclinable
Rootजातु
संख्येin battle
संख्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंख्य
FormFeminine, Locative, Singular
पितामहःthe grandsire (Bhishma)
पितामहः:
Karta
TypeNoun
Rootपितामह
FormMasculine, Nominative, Singular
द्रक्ष्यतिwill see
द्रक्ष्यति:
TypeVerb
Rootदृश्
FormLrt (Simple Future), 3, Singular, Parasmaipada
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Accusative, Singular
सभायाम्in the assembly
सभायाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसभा
FormFeminine, Locative, Singular
त्वयिwhen/while you (are)
त्वयि:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Locative, Singular
प्रशान्तेbeing pacified / calmed
प्रशान्ते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootप्र-शम् (धातु) → प्रशान्त (कृदन्त)
FormMasculine, Locative, Singular
तुbut / indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
ममof me / my
मम:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Genitive, Singular
प्रभावम्might / prowess / power
प्रभावम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रभाव
FormMasculine, Accusative, Singular
द्रक्ष्यन्तिwill see
द्रक्ष्यन्ति:
TypeVerb
Rootदृश्
FormLrt (Simple Future), 3, Plural, Parasmaipada
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
भुविon earth
भुवि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभू (स्त्री. ‘भू’ = पृथ्वी)
FormFeminine, Locative, Singular
भूमिपालाःkings (protectors of the earth)
भूमिपालाः:
Karta
TypeNoun
Rootभूमि+पाल
FormMasculine, Nominative, Plural

कर्ण उवाच

K
Karna
B
Bhishma (Pitāmaha)
K
kings (bhūmipālāḥ)
W
weapons (śastrāṇi)
A
assembly (sabhā)
B
battlefield (saṅkhya)